🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

گفتار اندر داستان فرود سیاوش

❖
65 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱۲ - تیر فرود بر سینهٔ اسپ گیو، تازیانهٔ پدر بر بیژن و رهسپار شدنش به سپیدکوه
گیو خشمگین و استوار، جوشنِ نبرد را بر تن راست کرد و بر بارهٔ اژدهاپیکر خویش نشست تا بر فراز سپیدکوه برود و کین یاران برکشد. چون فرود سیاوش از بلندای کوه نگریست، سواری گران‌مایه دید که چون خورشید می‌درخشید اما بی‌رای و شتابان می‌آمد. فرود با آهی سرد به تخوار گفت: «این لشکر همه دلاورند، اما خردی بر سر فرماندهانشان نیست؛ و سرِ بی‌خرد چون تنِ بی‌روان است.» تخوار از بالا به سوار نگریست و گفت: «این همان پیل‌تن گیو است، خشمگین چون اژدهایی که مرغ را از هوا فرومی‌کشد. اوست که دست نیا тво پیران را ببست و دو لشکر را در هم شکست. تیر بر درع او که جامهٔ سیاوش است کارگر نخواهد شد؛ پس کمان بزه کن و سینهٔ اسبش را هدف گیر تا پیاده شود و بازگردد.» فرود کمان را بزه کرد و تير خِدرنگ بر سینهٔ اسب گیو نشست. باره نگونسار شد و گیو، پیاده و سرافکنده، سپر بر گردن افتاده بازگشت، در حالی که بانگ خنده و گواژه از ستیغ سپیدکوه برمی‌خاست.

چون گیو به اردوگاه بازآمد، گردان او را گرد گرفتند و ایزد را سپاس گفتند که تنِ سپهدار بی‌گزند مانده است. اما بیژن، فرزند خردسال و شیرپیکر او، پیش آمد و با زبانِ تند پدر را ملامت کرد که: «ای پدر، تو که پیل ژیان با تو نبرد نمی‌کرد، چگونه از تکی بر یک سوار ترکی پشت نمودی و سراسیمه بازآمدی؟» گیو از سخنان درشت فرزند برآشفت و تازیانه بر سر بیژن فرود آورد و خروشید: «آیا نشنیده‌ای که رزم همراه با خرد و تدبیر است؟ اسبم کشته شد و بی‌باره نبرد پیاده در ستیغ کوه نادانی بود!» بیژن از تازیانهٔ پدر دلی پردرد یافت و به دادار جهان سوگند خورد که تا کین زرسپ و رزم‌آوران را نستاند، زین از پشت اسب برنگیرد. او به نزد گستهم آمد، بارگیری نبرد و سلاحی خواهان شد. گستهم ابتدا او را از رفتن به آن دژ مرگبار پند داد، اما چون استواری بیژن و سوگند سخت او را دید، بارهٔ گرگ‌پیکر خویش را به او بخشید. گیو نیز که از سوگند و عزیمت فرزند آگاه شد، درع سیاوش و مغفر خسروانی را برای او فرستاد؛ بیژن جامهٔ نبرد بپوشید و چون شیر ژیان روی به سوی سپیدکوه نهاد.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: