بخش ۵ - نبرد رستم با سپاه سه کشور، اسارت شاهان و آزادی کاووس
#1
دگر روز لشکر بیاراستند
✦
درفش از دو رویه بپیراستند
#2
به هاماوران بود صد ژنده پیل
✦
یکی لشکری ساخته بر دو میل
#3
از آوای گردان بتوفید کوه
✦
زمین آمد از نعل اسپان ستوه
#4
تو گفتی جهان سر به سر آهن‌ست
✦
وگر کوه البرز در جوشن‌ست
#5
پس پشت پیلان درفشان درفش
✦
بگرد اندرون سرخ و زرد و بنفش
#6
بدرید چنگ و دل شیر نر
✦
عقاب دلاور بیفگند پر
#7
همی ابر بگداخت اندر هوا
✦
برابر که دید ایستادن روا
#8
سپهبد چو لشکر به هامون کشید
✦
سپاه سه شاه و سه کشور بدید
#9
چنین گفت با لشکر سرفراز
✦
که از نیزهٔ مژگان مدارید باز
#10
بش و یال بینید و اسپ و عنان
✦
دو دیده نهاده به نوک سنان
#11
اگر صدهزارند و ما صدسوار
✦
فزونی لشکر نیاید به کار
#12
برآمد درخشیدن تیر و خشت
✦
تو گفتی هوا بر زمین لاله کشت
#13
ز خون دشت گفتی میستان شدست
✦
ز نیزه هوا چون نیستان شدست
#14
بریده ز هر سو سر ترک‌دار
✦
پراگنده خفتان همه دشت و غار
#15
تهمتن مران رخش را تیز کرد
✦
ز خون فرومایه پرهیز کرد
#16
همی تاخت اندر پی شاه شام
✦
بینداخت از باد خمیده خام
#17
میانش به حلقه درآورد گرد
✦
تو گفتی خم اندر میانش فسرد
#18
ز زین برگرفتش به کردار گوی
✦
چو چوگان به زخم اندر آمد بدوی
#19
بیفگند و فرهاد دستش ببست
✦
گرفتار شد نامبردار شست
#20
ز خون خاک دریا شد و دشت کوه
✦
ز بس کشته افگنده از هر گروه
#21
شه بربرستان بچنگ گراز
✦
گرفتار شد با چهل رزم‌ساز
#22
ز کشته زمین گشت مانند کوه
✦
همان شاه هاماوران شد ستوه
#23
به پیمان که کاووس را با سران
✦
بر رستم آرد ز هاماوران
#24
سراپرده و گنج و تاج و گهر
✦
پرستنده و تخت و زرین کمر
#25
برین بر نهادند و برخاستند
✦
سه کشور سراسر بیاراستند
#26
چو از دژ رها کرد کاووس را
✦
همان گیو و گودرز و هم طوس را
#27
سلیح سه کشور سه گنج سه شاه
✦
سراپرده و لشکر و تاج و گاه
#28
سپهبد جزین خواسته هرچ دید
✦
بگنج سپهدار ایران کشید
#29
بیاراست کاووس خورشید فر
✦
بدیبای رومی یکی مهد زر
#30
ز پیروزه پیکر ز یاقوت گاه
✦
گهر بافته بر جلیل سیاه
#31
یکی اسپ رهوار زیراندرش
✦
لگامی به زر آژده بر سرش
#32
همه چوب بالاش از عود تر
✦
برو بافته چندگونه گهر
#33
بسودابه فرمود کاندر نشین
✦
نشست و به خورشید کرد آفرین
#34
به لشکرگه آورد لشکر ز شهر
✦
ز گیتی برین گونه جویند بهر
#35
سپاهش فزون شد ز سیصدهزار
✦
زره‌دار و برگستوانور سوار
#36
برو انجمن شد ز بربر سوار
✦
ز مصر و ز هاماوران صدهزار
#37
بیامد گران لشکری بربری
✦
سواران جنگ‌آور لشکری
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.