هنگامی که درختی کهنسال و بارور سر بر آسمان می‌ساید، اگر خشم چرخش گردون بر آن فرود آید، برگ‌هایش پژمرده و ریشه‌هایش سست می‌گردد تا جای خود را به شاخه‌ای نوپا و تازه بسپارد. پدر چون جهان را به فرزند واگذار می‌کند، رازهای آشکار و پنهان گیتی را بر او می‌گشاید؛ اما اگر فرزند، فرّه و نام نیاکان را پاس ندارد، بیگانه است و سزاوار پسری نیست.
با سپری شدن روزگار کیقباد، فرزندش کی‌کاووس بر تخت کیانی تکیه زد و جهان سراسر رام و بندهٔ فرمان او شد. تاج زرین مرصع به زبرجد، طوق، گوشواره و گنجینه‌های گران‌بهای پدر به او رسید و اسبان گردن‌فراز تازی در اصطبل‌هایش جای گرفتند. روزی در گلشن زرنگار خویش بر تختی زرین با پایه‌های بلورین نشسته بود و در میان بزرگان و پهلوانان ایران میِ خوشگوار می‌نوشید و از هر سو سخن می‌رفت.
در این میان، دیوی حیله‌گر که خود را در جامه‌ٔ رامشگری آراسته بود، نزد پرده‌دار درگاه آمد و رخصت بوسیدن آستان شاه را خواست. او ادعا کرد که نوازنده‌ای شیرین‌نوا از دیار مازندران است. چون به فرمان کاووس او را به صحن بزم آوردند و در میان بربط‌نوازان نشاندند، دیو سر انگشت بر تارهای بربط نهاد و سرودی دلفریب در ستایش مازندران آغاز کرد:
«یاد باد آن شهر مازندران و مرزوبوم آبادش! که در بوستانش همواره گل سرخ می‌شکفد و بر کوهسارش لاله و سنبل می‌روید. هوایش معتدل و زمینش همواره چون بهارِ پرنگار است...»
شنیدن این وصف‌های افسون‌کننده، آتشی از غرور و هوس در دل رزم‌جوی کاووس برافروخت. او که خویشتن را در فرّ و بخت و دادگری برتر از جمشید، ضحاک و کیقباد می‌دید، رو به پهلوانان کرد و گفت که نشستن در بزم و تن‌پروری شایستهٔ شهریاران نیست و او باید کشوری چنین زرخیز و افسانه‌ای را به زیر نگین درآورد.
با شنیدن این سخنان خام، رنگ از رخسار بزرگان و سران سپاه پرید. هیچ‌یک از پهلوانان از جمله طوس، گودرز، گیو، خراد، گرگین و رهام آرزوی پیکار با دیوان مازندران را نداشتند؛ اما از بیم خشم شاه، تظاهر به اطاعت کردند. چون از پیشگاه کاووس بیرون آمدند، انجمنی نهانی آراستند تا برای این بلا و هوس ناگهانی شهریار چاره‌ای بیندیشند.