🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره اساطیری (پیشدادیان)

پادشاهی نوذر

❖
61 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱ - به تخت نشستن نوذر، بیدادگری او و میانجی‌گری سام برای بازگرداندن داد
شاه نوذر پس از برگزاری آیین سوگواری پدرش منوچهر، کلاه کیانی بر سر نهاد و بر تخت شهریاری برآمد. در نخستین روزها، بزرگان را فراخواند و گنج و درم افشاند. اما چون زمان چندانی نگذشت، خوی نوذر دگرگون شد و بیدادگری پیشه ساخت. رسم‌های نیکوی گذشته را زیر پا نهاد، با موبدان و دانایان درشتی کرد و دلش در بند سیم و زر اسیر شد. در اثر ناعدالتی او، بَرزیگران و فرودستان شمشیر کشیدند و سراسر ایران‌زمین گرفتار خروش و آشوب گشت.

نوذر که تاج و تخت خویش را در خطر دید، نامه‌ای پُر از زاری و ستایش به نزد جهان‌پهلوان سام نریمان در سگسارِ مازندران فرستاد و از او یاری خواست تا گرزی کینه‌خواه بردارد و کشور را رهایی بخشد. چون نامه به سام رسید، از بیدادگری شاه شگفت‌زده و اندوهگین شد. وی سپاهی گران از گرگسار بگیخت و رو به سوی ایران نهاد.

بزرگان و سران ایران پیاده به استقبال سام آمدند و از درشتی و کژروی نوذر گله کردند؛ آنان از سام خواستند تا خود بر تخت کیانی نشیند و ایران را آباد سازد. اما سام دلیر و وفادار، ننگ پذیرفتن چنین پیشنهادی را بر زبان آورد و سرکشانه گفت که فرّه ایزدی و تبار کیانی شایسته خاندان منوچهر است و حتی اگر دختری از منوچهر بر تخت باشد، او بنده‌وار پیشگاهش را پاس خواهد داشت. سام بزرگان را اندرز داد تا توبه کنند و سپس خود به درگاه نوذر آمد.

نوذر به گرمی او را پذیرفت. سام، جهان‌پهلوان فرزانه، درگاه اندرز بر شاه گشود و از دادگری فریدون، هوشنگ و منوچهر سخن راند. سخنان پندآموز سام، دل نوذر را نرم کرد و او را به راه دادگستری بازگرداند؛ بزرگان نیز از کرده خویش پشیمان شدند و بار دیگر پیمان وفاداری بستند.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: