#1
چوقیصر نگه کرد و نامه بخواند
✦
ز هر گونه اندیشه بر دل براند
“When Caesar looked upon the letter and read its words, all manner of thoughts rushed across his mind.”
#2
ازان پس بدستور پرمایه گفت
✦
که این راز را بازخواه از نهفت
“Thereupon he spoke to his noble minister, saying: 'Uncover this secret from its hidden depth.'”
#3
نگه کن خسرو بدین کار زار
✦
شود شاد اگر پیچد از روزگار
“'Examine Khosrow's fate in this arduous conflict—will he rejoice, or will Time turn its face from him?'”
#4
گرایدون که گویی که پیروز نیست
✦
ازان پس و را نیز نوروز نیست
“'If you say he shall not be victorious, then no New Year shall ever dawn for him again.'”
#5
بمانیم تا سوی خاقان شود
✦
چو بیمار شد نزد درمان شود
“'We must wait to see if he turns toward the Khagan, like a sick man seeking a cure.'”
#6
ور ایدون که پیروزگر باشد اوی
✦
بشاهی بسان پدر باشد اوی
“'Or if he is destined to be victorious, reigning over the empire like his father before him.'”
#7
همان به کز ایدر شود با سپاه
✦
مگر کینه در دل ندارد نگاه
“'It is far better that he depart hence with our army, lest he hold vengeance in his heart against us.'”
#8
چو بشنید دستور دانا سخن
✦
به فرمود تا زیجهای کهن
“When the wise minister heard these words, he commanded that the ancient astrological tables be brought forth.”
#9
ببردند مردان اخترشناس
✦
سخن راند تا ماند از شب سه پاس
“The star-gazing scholars were brought in, and they deliberated until three watches of the night remained.”
#10
سرانجام مرد ستاره شمر
✦
به قیصر چنین گفت کای تاجور
“At last, the chief astrologer spoke to Caesar, saying: 'O crowned sovereign!'”
#11
نگه کردم این زیجهای کهن
✦
کز اختر فلاطون فگندست بن
“'I have examined these ancient star-charts, whose foundations Plato established from the stars.'”
#12
نه بس دیر شاهی به خسرو رسد
✦
ز شاهنشهی گردش نو رسد
“'Ere long, the kingship shall fall to Khosrow, and a new turn of imperial rule shall begin!'”
#13
برین گونه تا سال بر سی وهشت
✦
برو گرد تیره نیارد گذشت
“'For thirty-eight years he shall rule, and no dark dust shall pass over him.'”
#14
چوبشنید قیصر به دستور گفت
✦
که بیرون شد این آرزوی از نهفت
“When Caesar heard this, he said to his minister: 'Our wish has come forth from secrecy!'”
#15
چه گوییم و این را چه پاسخ دهیم
✦
بیا تا برین رای فرخ نهیم
“'What shall we say, and how shall we answer? Come, let us agree upon this auspicious judgment.'”
#16
گران مایه دستور گفت این سخن
✦
که در آسمان اختر افگند بن
“The noble minister replied: 'The stars in heaven have established this foundation.'”
#17
به مردی و دانش کجا داشت کس
✦
جهان داورت باد فریاد رس
“'Where is the man with such courage and wisdom? May the Judge of the World be your helper!'”
#18
چو خسرو سوی مرز خاقان شود
✦
ورا یار خواهد تن آسان شود
“'If Khosrow turns toward the Khagan's border, he will find allies and be at ease.'”
#19
چولشکر ز جای دگر سازد اوی
✦
ز کین تو هرگز نپردازد اوی
“'And if he raises an army from another realm, he will never cease seeking vengeance against you.'”
#20
نگه کن کنون تو که داناتری
✦
بدین آرزوها تواناتری
“'Now consider this well, for you are wiser and more capable of fulfilling these desires.'”
#21
چنین گفت قیصر که اکنون سپاه
✦
فرستیم ناچار با پیل وگاه
“Caesar spoke thus: 'We must perforce send an army now, complete with elephants and royal thrones.'”
#22
سخن چند گویم همان به که گنج
✦
کنم خوار تا دور مانم ز رنج
“'Why speak further? It is far better that I disburse treasure freely, so that I may remain far from distress.'”