بخش ۷ - آهنگ شبیخون خسرو بر بهرام، پند گستهم و گردوی و گزینش یاران
#1
وزان روی شد شهریار جوان
✦
چوبگذشت شاد از پل نهروان
#2
همه مهتران را زلشکر بخواند
✦
سزاوار بر تخت شاهی نشاند
#3
چنین گفت کای نیکدل سروران
✦
جهاندیده و کار کرده سران
#4
بشاهی مرا این نخستین سرست
✦
جز از آزمایش نه اندرخورست
#5
بجای کسی نیست ما را سپاس
✦
وگر چند هستیم نیکی شناس
#6
شمارا زما هیچ نیکی نبود
✦
که چندین غم ورنج باید فزود
#7
نیاکان ما را پرستیده‌اید
✦
بسی شور و تلخ جهان دیده‌اید
#8
بخواهم گشادن یکی راز خویش
✦
نهان دارم از لشکر آواز خویش
#9
سخن گفتن من بایرانیان
✦
نباید که بیرون برند ازمیان
#10
کزین گفتن اندیشه من تباه
✦
شود چون بگویند پیش سپاه
#11
من امشب سگالیده‌ام تاختن
✦
سپه را به جنگ اندر انداختن
#12
که بهرام را دیده‌ام در سخن
✦
سواریست اسپ افگن وکارکن
#13
همی کودکی بی‌خرد داندم
✦
بگرز و بشمشیر ترساندم
#14
نداند که من شب شبیخون کنم
✦
برزم اندرون بیم بیرون کنم
#15
اگریار باشید بامن به جنگ
✦
چو شب تیره گردد نسازم درنگ
#16
چو شوید بعنبر شب تیره روی
✦
بیفشاند این گیسوی مشکبوی
#17
شما برنشینید با ساز جنگ
✦
همه گرز و خنجر گرفته بچنگ
#18
بران برنهادند یکسر سپاه
✦
که یک تن نگردد زفرمان شاه
#19
چو خسرو بیامد بپرده سرای
✦
زبیگانه مردم بپردخت جای
#20
بیاورد گستهم وبندوی را
✦
جهاندیده و گرد گردوی را
#21
همه کارزار شبیخون بگفت
✦
که با او مگر یار باشند و جفت
#22
بدو گفت گستهم کای شهریار
✦
چرایی چنین ایمن از روزگار
#23
تو با لشکر اکنون شبیخون کنی
✦
ز دلها مگر مهر بیرون کنی
#24
سپاه تو با لشکر دشمنند
✦
ابا او همه یک دل ویک تنند
#25
ز یک سو نبیره ز یک سو نیا
✦
به مغز اندرون کی بود کیمیا
#26
ازین سو برادر وزان سو پدر
✦
همه پاک بسته یک اندر دگر
#27
پدر چون کند با پسر کارزار
✦
بدین آرزو کام دشمن مخار
#28
نبایست گفت این سخن با سپاه
✦
چو گفتی کنون کار گردد تباه
#29
بدو گفت گردوی کاین خود گذشت
✦
گذشته همه باد گردد به دشت
#30
توانایی و کام وگنج وسپاه
✦
سر مرد بینا نپیچد ز راه
#31
بدین رزمگه امشب اندر مباش
✦
ممان تا شود گنج و لشکر به لاش
#32
که من بی‌گمانم کزین راز ما
✦
وزین ساختن در نهان سازما
#33
بدان لشکر اکنون رسید آگهی
✦
نباید که تو سر بدشمن دهی
#34
چوبشنید خسرو پسند آمدش
✦
به دل رای او سودمند آمدش
#35
گزین کرد زان سرکشان مرد چند
✦
که باشند برنیک وبد یارمند
#36
چو خرداد برزین و گستهم شیر
✦
چوشاپور و چون اندیان دلیر
#37
چو بندوی خراد لشکر فروز
✦
چو نستود لشکرکش نیوسوز
#38
تلی بود پر سبزه وجای سور
✦
سپه را همی‌دید خسرو ز دور
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.