🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی شاپور ذوالاکتاف

❖
41 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۶ - رازگشایی شاپور بر کنیزک، سوگند رازداری، رهایی از چرم خر با شیر و تدارک گریز از روم
روزگار بر این گونه گذشت و سپاهیان ایران از هم پراکنده و آشفته گشتند. در روم، شاپور شهریار ایران‌زمین در بندی گران و دردناک گرفتار بود؛ تن نازک‌میانش را درون چرم خری خفتان‌وار بسته بودند و شب و روز را در رنجی جانکاه می‌گذراند. در آن میان، کنیزکی پاک‌نهاد و خردمند از نژاد ایرانیان در کاخ قیصر خدمت می‌کرد که دیدن رنج آن والاگوهر، دلش را بریان می‌ساخت و دیدگانش را پرخون می‌کرد. روزی کنیزک نزد شاپور آمد و نالان گفت: «ای نیک‌چهر، تو کیستی که چنین بر قامت سروآسایت چنبر بلای چرم افتاده و آرام از تو ربوده است؟ راز خویش با من بگوی تا چه در دل داری.» شاپور پاسخ داد: «اگر مهر من در دل داری، نخست سوگندی استوار بخور که راز مرا با دشمنان مگویی تا جان خسته خویش و حقیقت روزگارم را بر تو آشکار کنم.» کنیزک به دادار جهان، به زنار هفتاد هیربد و ردار، به جان مسیحا و به کیش صلیب سوگند یاد کرد که راز او را پنهان دارد. آن‌گاه شاپور راز خویش بر او بگشاد و گفت: «اگر به یاری من برخیزی، تو را برتر از همه بانوان روم خواهم ساخت. چاره کار آن است که هر روز به هنگام طعام، شیر گرم نهانی بر من آوری تا این چرمِ خشکِ سخت را در شیر آغشته و نرم کنم.» کنیزک خردمند هر روز جامی از شیر را بر آتش تیز می‌گرمایید و پنهان از دیدگان رومیان بر تن شاپور می‌ریخت. دو هفته بدین سان بگذشت تا پوست خر کاملاً آغشته و نرم گشت و شاپور با تنی خونین و دردمند از آن زدان رهایی یافت. پس از رهایی، شاپور به کنیزک گفت که باید چاره گریز از این مرز شوم روم را بسازند. کنیزک نوید داد که فردا روز جشنی بزرگ در روم است و همه مردان و زنان به هامون می‌روند؛ در غیاب آنان، او دو اسب گرانمایه، تیغ، گوپال، کمان، جوشن و مغفر هندوان را مهیا خواهد ساخت. با فرورفتن خورشید در باختر و گسترده شدن چادر شب، جان شاپور سرشار از اندیشه و بیم و امیدِ فردا گشت.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: