🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی شاپور ذوالاکتاف

❖
24 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۲ - تاخت طایر غسانی بر طیسفون و اسارت نوشه، زادن ملکه و محاصرهٔ شاپور در دژ یمن
روزگار بر شاپور جوان می‌گذشت و فرّه و درخشش تاج کیانی بر سرش هر روز افزون‌تر می‌شد. در همان سال‌ها، طایر غسانی—سالاری شیردل و بی‌باک که شمشیرش بر گردون سایه می‌افکند—لشکری گران و رنگارنگ از رومیان، اعراب قادسیه و بحرین، و گردان کرد و پارسی فرآورد و بر سوادِ تيسفون تاخت. طایر هرچه در آن بوم و بر بود به تاراج داد و هر که را سر و سامانی داشت برکند. در این میان، نوشه—بانویی ماهرو و نوژین، از تبار و یادگاران نرسی شاه—در ایوان خویش غافلگیر گشت. لشکریان غسانی او را از کاخ برکشیدند و به اسارت بردند، و تيسفون در ماتم و غوغا فرورفت. نوشه یک سال تمام در چنگال طایر به سر برد و دلی خونین از رنج و اندوه داشت، تا آنکه دختری چون ماه از او به دنیا آمد. طایر چون فرّه و شایستگی شهریاری را در چهرهٔ نوزاد دید، نامش را مالکه نهاد.

چون شاپورِ کیانی به بیست و شش سالگی رسید، شهریاری خورشیدچهر، بلندهمت و کایانی‌تبار گشت. او به دشت رزم آمد، نیروهایش را بررسید و دوازده هزار پهلوان از گردان رزمی برگزید. بر هر پهلوانی شتری بادپا بخشید تا اسبانِ جنگی را به دست کشند، و صد مرد راه‌بلد و کارآزموده را پیشاپیش سپاه بگمارد. شاپور همراه با ویژگان و گردان خسروپرست، میان برای تاختن ببست و به دنبال طایر تاخت. در نخستین برخورد، شاپور چنان کشتاری در میان لشکر غسانی برپا کرد که طایر از بیم جان پشت کرد و بگریخت. بانگ دار و گیر برآمد و بی‌شمار اسیر از دشمن گرفته شد. باقی‌ماندگانِ سپاه طایر به دژی استوار در سرزمین یمن پناه بردند و خروش ناله از کودکان و زنان برآمد. شاپور چنان سپاهی به یمن کشید که راه بر مور و پشه نیز بسته شد. دژ در محاصره‌ای آهنین فرورفت و راه جنگ و گریزی برای طایر نماند. شب و روز به مدت یک ماه رزم و فشار ادامه داشت و آذوقه و علف در دژ بر غسانیان تنگ شد.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: