روزگاری بر شاپور شهریار گذشت که با همه تاج و گنج و شکوه کیانی، دلش از گردش روزگار و بودنیهای ناپیدا اندوهگین بود. چون سه پاس از شب تیره بگذشت، اخترشناس داننده را فراخواند و اسطرلاب بر میان نهاد تا راز چرخ گردان را بازکاود. منجم بر قلب اسد نگریست؛ ستارهای که گواه فتح و تکاپو بود، اما نشان از رنجی گران و آسیبی سهمگین داشت که فرّ ایزدی در پایان آن افزون میشد. ستارهشمر به شاه هشدار داد که از این گردش ناپایدار چرخ، نه با مردی و دلاوری و نه با دانش و خرد توان گذشتن است و آنچه مقدر شده، بیگمان رخ خواهد داد. شاپور با دلی استوار به دادار توکل نمود و گفت که نگهدارنده بندگان همو اوست.
چون مرزهای ایران آبادانی یافت، شاپور اراده کرد تا نیت و نیروی قیصر روم را از نزدیک بسنجد. پس راز خویش را تنها با پهلوانی دادگر و خردمند در میان نهاد و حکومت را به او سپرد. ده کاروان از شتران پرمایه و سی شتر بار یافته از گوهر و دینار و دیبا بیاراست و در کسوت بازرگانی پارسا راه روم را پیش گرفت. چون به نزدیکی شهر قیصر رسید، شب را در خانه دهقانی گذراند و روز بعد با هدایایی گرانبها به درگاه سالار بار آمد. او خود را بازرگانی از پارس معرفی کرد که دیبا و کالاهای ارزشمند برای گنجور قیصر آورده است تا در پناه شهریار روم به سودای خویش برسد.
سالار بار، پرده از پیشگاه قیصر برداشت. قیصر با دیدن چهره شکوهمند و قامت شاهوار شاپور، شیفته او گشت و بساط می و خوان بیاراست. اما در آن میان، ایرانیِ بیدادگر و فراریای که در روم میزیست، نزد قیصر آمد و راز برملای شاپور را فاش ساخت و گفت این مرد بازرگان نیست، بلکه خود شاپور، شهریار ایران است. قیصر چون این سخن بشنید، شگفتزده شد و شاپور را که از باده مست شده بود به چنگ پاسبانان سپرد. آنان شاهنشاه ایران را دستبسته به حرمسرا بردند و به خواری در پوست خری خام دوختند؛ پوستی که با خشک شدن بر تن، شکنجهای جانکاه به بار میآورد. سپس او را در خانهای تنگ و تاریک بیفکندند و کلیدش را به کدبانوی ایوان دادند تا تنها روزی به اندازهای نان و آب یابد که زنده بماند. قیصر نیز بلافاصله سپاه خویش را به سوی مرزهای بیدفاع ایران راند تا داد خویش را بستاند.