🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی اردشیر

❖
146 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱۴ - بیماری و مرگ اردشیر، اندرز به شاپور در پیوند دین و شهریاری
چون سالیانِ زندگانی اردشیر به هفتاد و هشت رسید، بیماری بر پیکر جهاندار چیره گشت و او دریافت که برگ‌های سبزِ بهارِ زندگی‌اش رو به زردی نهاده و هنگام خرامیدن به جهانِ دیگر فرا رسیده است. پس فرزند گران‌مایه خویش، شاپور، را به بالین فراخواند تا وصیتنامه تاریخی و اندرزهای بزرگ خویش را بر او فروخواند. اردشیر فرزند را هشدار داد که دین و شهریاری، چون دو برادرِ همزاد و دو دیبای به هم بافته بر یک کارگاهند؛ نه شاهی بی‌دین بر پای می‌پاید و نه دین بی‌تختِ شهریاری استوار می‌ماند، که هر دو پاسبانِ یکدیگرند. او شاپور را به دادگری، پرهیز از آز و خشم و دروغ، و پاسداری از رعیّت و دهقانان فراخواند و یادآور شد که سه چیز بنیادِ پادشاهی را ویران می‌سازد: ستمگریِ شاه، بالا کشیدنِ فرومایگان و فرودست ساختنِ هنرمندان، و انباشتنِ گنج از رنجِ مردم.

شهریارِ دیرینهٔ ایران، سپس پیروزی‌ها و دستاوردهای چهل سال و دو ماه پادشاهی خویش را بازگفت؛ از آبادانیِ شش شهرِ نامدار که بنیاد نهاده بود—خورهٔ اردشیر در خوزستان، گندشاپور، میسان بر کرانهٔ فرات، برکهٔ اردشیر، رام‌اردشیر در پارس، و اورمزد‌اردشیر با آب‌های شیرین و هوای عطرآگین—یاد کرد و آرزو نمود که این دادگری پایدار بماند. اما در پایان، پیشگوییِ غم‌انگیزی بر زبان آورد که پس از پانصد سال، نژاد و پیوندِ او از راهِ دانایی سرپیچی خواهند کرد، آیین اهریمنی برخواهند گزید و دادگری را به فراموشی خواهند سپرد. آن‌گاه با نامِ پاکِ پروردگارِ جهان، دیده از گیتی فروبست و جهانِ فانی را بدرود گفت تا شاپور بر تختِ کیانی تکیه زند.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: