🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی اردشیر

❖
42 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۶ - پیام اردشیر به کید هندی، پیشگویی آمیختن نژاد مهرک و نهان شدن دخترش در جهرم
چون شاپور، فرزند اردشیر، به سان سروی راست‌قامت و والامقام بالیدن گرفت، از چشم‌بدمردمان به نیروی ایزدی پناه یافت و همواره در کنار شهریار ایران، چون وزیری خردمند و دستوری فرزانه، پای می‌فشرد. اما اردشیر روزی را بی‌نبرد و پیکار نمی‌گذراند و آرامش را در کشور خویش بازنمی‌یافت؛ چه هرگاه آتش کینهٔ دشمنی را خاموش می‌ساخت، شورشگری دیگر از گوشه‌ای سر می‌افراشت. شاه در دل با خدای جهان راز گفت و مسئلت نمود تا او را از کینه‌توزان برهاند و گیتی را آراسته به دادگری و آرامش کند.

دستور فرخندهٔ شاه چون نیاز شهریار را دید، پیشنهاد کرد فرستاده‌ای هوشمند نزد «کید هندی» گسیل دارند؛ دانایی که بر راز چرخ گردان و احکام ستارگان آگاه بود و بی‌آنکه چشمدانشتی به گنج و خاستار داشته باشد، فرجام ملک را پیشگویی می‌کرد. اردشیر جوانی گران‌مایه و تیزهوش را برگزید و با بارخانه‌ای از اسبان تازی، دینارهای زرین و پارچه‌های پرنیان به دیار هند فرستاد تا از کید بپرسد که آیا روزگار نبرد به پایان خواهد رسید و شاه بر هفت کشور فرمان خواهد راند یا نه.

فرستادهٔ اردشیر به دیار هند رسید و راز شهریار را بر کید گشود. کید هندی، آن دانای غمخوار، صلاب و زیج رومی برداشت و در احوال سپهر و اختر شاهنشاه ایران به باریکی نگریست. آن‌گاه به فرستاده گفت: «به شاه بازگوی که تنها آن‌گاه تخت پادشاهی بر وی استوار گردد و سپاهیانش از تاخت‌وتاز بیاسایند که نژاد اردشیر با گوهر و تخمهٔ مهرک نوش‌زاد درآمیزد. اگر این دو دودمان به هم پیوند خورند، کینه‌ها زائل شود، گنج‌ها افزون گردد و ایران‌زمین به کامروایی کامل رسد.»

چون فرستاده بازآمد و پاسخ کید را بر اردشیر برخواند، چهرهٔ شاهنشاه از فرط خشم چون زریر زرد گشت و دلش پردرد شد. اردشیر سوگند یاد کرد که هرگز نگذارد قطره‌ای از خون دشمن دیرینش، مهرک، به دودمان او راه یابد. پس دانست که از مهرک تنها دختری در شهر جهرم بر جای مانده که کس را بر او دسترسی نبوده است. شاه کینه‌توزانه سوارانی تهمتن به جهرم فرستاد تا آن دختر را بیابند و به آتش بسوزانند.

چون دختر مهرک از آمدن سواران شاه آگاه شد، گریخت و در خانهٔ دهقان و مهتر آن ناحیه پنهان گشت. دهقان خردمند او را چون گوهر جان گرامی داشت و در نهان پرورد. دختر مهرک روزبه‌روز بر سان سروی سهی بالید و در زیبایی، دانایی و فرّه ایزدی، بی‌همتاترین بانوی آن مرزوبوم گردید؛ باده‌ای از زیبندگی که در کنج نهان از چشم کینه‌جویان روزگار پنهان مانده بود.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: