🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی اردشیر

❖
46 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۷ - دیدار شاپور با دختر مهرک بر سر چاه، آشکار شدن نژاد و پیمان ازدواج
در روزگاری که شکوه‌مندی و بهروزی بر سرزمین ایران سایه افکنده بود و شاهنشاه اردشیر بابکان بر اریکه شهریاری تکیه داشت، روزی از روزها شهریار همراه‌با فرزند خردمند و دلاورش، شاپور، برای شکار به دشت و صحرا شتافتند. در میان تکاپوی سواران و رمیدن نخچیران، شاپور از سپاه جدا شد و به سواد دهکده‌ای سرسبز و دلگشا رسید که کاخی آراسته و بوستانی خرم در میانش جلوه‌گری می‌کرد.

در کنار چاهی در آن باغ، کنیزکی ماهرو و سروقامت ایستاده بود که با چرخ چاه، دلوی بس سنگین را از ژرفای چاه می‌کشید. چون چشم آن دوشیزه بر رخسار تابناک شاهزاده شاپور افتاد، زبان به آفرین و نیایش گشود و شادمانی و درازعمر او را از دادار خواستار شد. دختر با مهربانی پیشنهاد کرد که سوار خسته و مرکبش را از آب گوارای چاه سیراب سازد. شاپور که رنج کشیدن آب را بر آن خوبروی روا نمی‌دید، پرستنده خویش را فرمان داد تا دلو را برکشد. اما پرستنده از عهده کشیدن آن دلو گران برنیامد. شاپور خود پیش آمد و رسن را به دست گرفت؛ چون سنگینی خیره‌کننده دلو را حس کرد، در شگفت شد و دانست که این دوشیزه نیرومند و باوقار، نباید از تبار دهقانان و روستاییان باشد، بلکه خونی از نژاد شهریاران در رگ‌های او جریان دارد.

دختر کیستی و شکوه شاپور را ستود و گفت خردمندان نبردگاه و بزم، شاپور را به زور پیل و بخشندگی چون نیل و قامت سرو رسا تشبیه کرده‌اند. شاپور با فراست دریافت که او هویتش را بازشناخته است. پس او را سوگند داد تا نژاد واقعی خویش را آشکار سازد. دختر که از بیم کینه و خشم اردشیر شاه نسبت به خاندانش ترسان بود، امان خواست. شاپور به او امان داد و دوشیزه راز نهان برپردخت که فرزند مهرک نوش‌زاد است—همان دشمن دیرین اردشیر که نژادش محکوم به نیستی شده بود—و مردی پارسا او را در خردسالی به این دهقان سپرد تا از تیغ شاه در امان ماند. شاپور چون راستی و گوهر پاک او را دید، با خشنودی تمام، او را طبق آیین پاک ایران به همسری خویش برگزید.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: