بخش ۱ - نشستن بهمن بر تخت نیا، انجمن کین اسفندیار و تاختن سپاه به سیستان
#1
چو بهمن به تخت نیا بر نشست
✦
کمر با میان بست و بگشاد دست
#2
سپه را درم داد و دینار داد
✦
همان کشور و مرز بسیار داد
#3
یکی انجمن ساخت از بخردان
✦
بزرگان و کار آزموده ردان
#4
چنین گفت کز کار اسفندیار
✦
ز نیک و بد گردش روزگار
#5
همه یاد دارید پیر و جوان
✦
هرانکس که هستید روشن‌روان
#6
که رستم گه زندگانی چه کرد
✦
همان زال افسونگر آن پیرمرد
#7
فرامرز جز کین ما در جهان
✦
نجوید همی آشکار و نهان
#8
سرم پر ز دردست و دل پر ز خون
✦
جز از کین ندارم به مغز اندرون
#9
دو جنگی چو نوش‌آذر و مهرنوش
✦
که از درد ایشان برآمد خروش
#10
چو اسفندیاری که اندر جهان
✦
بدو تازه بد روزگار مهان
#11
به زابلستان زان نشان کشته شد
✦
ز دردش دد و دام سرگشته شد
#12
همانا که بر خون اسفندیار
✦
به زاری بگرید به ایوان نگار
#13
هم از خون آن نامداران ما
✦
جوانان و جنگی سواران ما
#14
هر آنکس که او باشد از آب پاک
✦
نیارد سر گوهر اندر مغاک
#15
به کردار شاه آفریدون بود
✦
چو خونین بباشد همایون بود
#16
که ضحاک را از پی خون جم
✦
ز نام‌آوران جهان کرد کم
#17
منوچهر با سلم و تور سترگ
✦
بیاورد ز آمل سپاهی بزرگ
#18
به چین رفت و کین نیا بازخواست
✦
مرا همچنان داستانست راست
#19
چو کیخسرو آمد از افراسیاب
✦
ز خون کرد گیتی چو دریای آب
#20
پدرم آمد و کین لهراسپ خواست
✦
ز کشته زمین کرد با کوه راست
#21
فرامرز کز بهر خون پدر
✦
به خورشید تابان برآورد سر
#22
به کابل شد و کین رستم بخواست
✦
همه بوم و بر کرد با خاک راست
#23
زمین را ز خون بازنشناختند
✦
همی باره بر کشتگان تاختند
#24
به کینه سزاوارتر کس منم
✦
که بر شیر درنده اسپ افگنم
#25
اگر بشمری در جهان نامدار
✦
سواری نبینی چو اسفندیار
#26
چه بیند و این را چه پاسخ دهید
✦
بکوشید تا رای فرخ نهید
#27
چو بشنید گفتار بهمن سپاه
✦
هرانکس که بد شاه را نیکخواه
#28
به آواز گفتند ما بنده‌ایم
✦
همه دل به مهر تو آگنده‌ایم
#29
ز کار گذشته تو داناتری
✦
ز مردان جنگی تواناتری
#30
به گیتی همان کن که کام آیدت
✦
وگر زان سخن فر و نام آیدت
#31
نپیچد کسی سر ز فرمان تو
✦
که یارد گذشتن ز پیمان تو
#32
چو پاسخ چنین یافت از لشکرش
✦
به کین اندرون تیزتر شد سرش
#33
همه سیستان را بیاراستند
✦
برین بر نهادند و برخاستند
#34
به شبگیر برخاست آوای کوس
✦
شد از گرد لشکر سپهر آبنوس
#35
همی رفت زان لشکر نامدار
✦
سواران شمشیرزن صد هزار
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.