بخش ۲ - پیام کین‌خواهی بهمن به زال، رد پوزش و پیشکش، بستن دستان و تاراج زابلستان
#1
چو آمد به نزدیکی هیرمند
✦
فرستاده‌ای برگزید ارجمند
#2
فرستاد نزدیک دستان سام
✦
بدادش ز هر گونه چندی پیام
#3
چنین گفت کز کین اسفندیار
✦
مرا تلخ شد در جهان روزگار
#4
هم از کین نوش‌آذر و مهر نوش
✦
دو شاه گرامی دو فرخ سروش
#5
ز دل کین دیرینه بیرون کنیم
✦
همه بوم زابل پر از خون کنیم
#6
فرستاده آمد به زابل بگفت
✦
دل زال با درد و غم گشت جفت
#7
چنین داد پاسخ که گر شهریار
✦
براندیشد از کار اسفندیار
#8
بداند که آن بودنی کار بود
✦
مرا زان سخن دل پرآزار بود
#9
تو بودی به نیک و بد اندر میان
✦
ز من سود دیدی ندیدی زیان
#10
نپیچید رستم ز فرمان اوی
✦
دلش بسته بودی به پیمان اوی
#11
پدرت آن گرانمایه شاه بزرگ
✦
زمانش بیامد بدان شد سترگ
#12
به بیشه درون شیر و نر اژدها
✦
ز چنگ زمانه نیابد رها
#13
همانا شنیدی که سام سوار
✦
به مردی چه کرد اندران روزگار
#14
چنین تا به هنگام رستم رسید
✦
که شمشیر تیز از میان برکشید
#15
به پیش نیاکان تو در چه کرد
✦
به مردی به هنگام ننگ و نبرد
#16
همان کهتر و دایگان تو بود
✦
به لشکر ز پرمایگان تو بود
#17
به زاری کنون رستم اندرگذشت
✦
همه زابلستان پرآشوب گشت
#18
شب و روز هستم ز درد پسر
✦
پر از آب دیده پر از خاک سر
#19
خروشان و جوشان و دل پر ز درد
✦
دو رخ زرد و لبها شده لاژورد
#20
که نفرین برو باد کو را ز پای
✦
فگند و بر آنکس که بد رهنمای
#21
گر ایدونک بینی تو پیکار ما
✦
به خوبی براندیشی از کار ما
#22
بیایی ز دل کینه بیرون کنی
✦
به مهر اندرین کشور افسون کنی
#23
همه گنج فرزند و دینار سام
✦
کمرهای زرین و زرین ستام
#24
چو آیی به پیش تو آرم همه
✦
تو شاهی و گردنکشانت رمه
#25
فرستاده را اسپ و دینار داد
✦
ز هرگونه‌ای چیز بسیار داد
#26
چو این مایه‌ور پیش بهمن رسید
✦
ز دستان بگفت آنچ دید و شنید
#27
چو بشنید ازو بهمن نیک‌بخت
✦
نپذرفت پوزش برآشفت سخت
#28
به شهر اندر آمد دلی پر ز درد
✦
سری پر ز کین لب پر از باد سرد
#29
پذیره شدش زال سام سوار
✦
هم از سیستان آنک بد نامدار
#30
چو آمد به نزدیک بهمن فراز
✦
پیاده شد از باره بردش نماز
#31
بدو گفت هنگام بخشایش است
✦
ز دل درد و کین روز پالایش است
#32
ازان نیکویها که ما کرده‌ایم
✦
ترا در جوانی بپرورده‌ایم
#33
ببخشای و کار گذشته مگوی
✦
هنر جوی وز کشتگان کین مجوی
#34
که پیش تو دستان سام سوار
✦
بیامد چنین خوار و با دستوار
#35
برآشفت بهمن ز گفتار اوی
✦
چنان سست شد تیز بازار اوی
#36
هم‌اندر زمان پای کردش به بند
✦
ز دستور و گنجور نشنید پند
#37
ز ایوان دستان سام سوار
✦
شتر بارها برنهادند بار
#38
ز دینار وز گوهر نابسود
✦
ز تخت وز گستردنی هرچ بود
#39
ز سیمینه و تاجهای به زر
✦
ز زرینه و گوشوار و کمر
#40
از اسپان تازی به زرین ستام
✦
ز شمشیر هندی به زرین نیام
#41
همان برده و بدره‌های درم
✦
ز مشک و ز کافور وز بیش و کم
#42
که رستم فراز آورید آن به رنج
✦
ز شاهان و گردنکشان یافت گنج
#43
همه زابلستان به تاراج داد
✦
مهان را همه بدره و تاج داد
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.