بخش ۴ - پند پشوتن به بهمن، پشیمانی از کین، رهایی زال و بازگشت سپاه به ایران
#1
گرامی پشوتن که دستور بود
✦
ز کشتن دلش سخت رنجور بود
#2
به پیش جهاندار بر پای خاست
✦
چنین گفت کای خسرو داد و راست
#3
اگر کینه بودت به دل خواستی
✦
پدید آمد از کاستی راستی
#4
کنون غارت و کشتن و جنگ و جوش
✦
مفرمای و مپسند چندین خروش
#5
ز یزدان بترس و ز ما شرم‌دار
✦
نگه کن بدین گردش روزگار
#6
یکی را برآرد به ابر بلند
✦
یکی زو شود زار و خوار و نژند
#7
پدرت آن جهانگیر لشکر فروز
✦
نه تابوت را شد سوی نیمروز
#8
نه رستم به کابل به نخچیرگاه
✦
بدان شد که تا نیست گردد به چاه
#9
تو تا باشی ای خسرو پاک و راد
✦
مرنجان کسی را که دارد نژاد
#10
چو فرزند سام نریمان ز بند
✦
بنالد به پروردگار بلند
#11
بپیچی ازان گرچه نیک‌اختری
✦
چو با کردگار افگند داوری
#12
چو رستم نگهدار تخت کیان
✦
همی بر در رنج بستی میان
#13
تو این تاج ازو یافتی یادگار
✦
نه از راه گشتاسپ و اسفندیار
#14
ز هنگامهٔ کی قباد اندرآی
✦
چنین تا به کیخسرو پاک‌رای
#15
بزرگی به شمشیر او داشتند
✦
مهان را همه زیر او داشتند
#16
ازو بند بردار گر بخردی
✦
دلت بازگردان ز راه بدی
#17
چو بشنید شاه از پشوتن سخن
✦
پشیمان شد از درد و کین کهن
#18
خروشی برآمد ز پرده‌سرای
✦
که ای پهلوانان با داد و رای
#19
بسیچیدن بازگشتن کنید
✦
مبادا که تاراج و کشتن کنید
#20
بفرمود تا پای دستان ز بند
✦
گشادند و دادند بسیار پند
#21
تن کشته را دخمه کردند جای
✦
به گفتار دستور پاکیزه‌رای
#22
ز زندان به ایوان گذر کرد زال
✦
برو زار بگریست فرخ همال
#23
که زارا دلیرا گوا رستما
✦
نبیرهٔ گو نامور نیرما
#24
تو تا زنده‌بودی که آگاه بود
✦
که گشتاسپ اندر جهان شاه بود
#25
کنون گنج تاراج و دستان اسیر
✦
پسر زار کشته به پیکان تیر
#26
مبیناد چشم کس این روزگار
✦
زمین باد بی‌تخم اسفندیار
#27
ازان آگهی سوی بهمن رسید
✦
به نزدیک فرخ پشوتن رسید
#28
پشوتن ز رودابه پردرد شد
✦
ازان شیون او رخش زرد شد
#29
به بهمن چنین گفت کای شاه نو
✦
چو بر نیمهٔ آسمان ماه نو
#30
به شبگیر ازین مرز لشکر بران
✦
که این کار دشوار گشت و گران
#31
ز تاج تو چشم بدان دور باد
✦
همه روزگاران تو سور باد
#32
بدین خانهٔ زال سام دلیر
✦
سزد گر نماند شهنشاه دیر
#33
چو شد کوه بر گونهٔ سندروس
✦
ز درگاه برخاست آوای کوس
#34
بفرمود پس بهمن کینه‌خواه
✦
کزانجا برانند یکسر سپاه
#35
هم‌انگه برآمد ز پرده‌سرای
✦
تبیره ابا بوق و هندی درای
#36
از آنجا به ایران نهادند روی
✦
به گفتار دستور آزاده‌خوی
#37
سپه را ز زابل به ایران کشید
✦
به نزدیک شهر دلیران کشید
#38
برآسود و بر تخت بنشست شاد
✦
جهان را همی داشت با رسم و داد
#39
به درویش بخشید چندی درم
✦
ازو چند شادان و چندی دژم
#40
جهانا چه خواهی ز پروردگان
✦
چه پروردگان داغ دل بردگان
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.