#1
چو بهمن به تخت نیا بر نشست
✦
کمر با میان بست و بگشاد دست
“When Bahman ascended his grandfather's throne, he girt his waist and opened wide his generous hand.”
#2
سپه را درم داد و دینار داد
✦
همان کشور و مرز بسیار داد
“He distributed silver and gold among his host, bestowing vast domains and territories upon them.”
#3
یکی انجمن ساخت از بخردان
✦
بزرگان و کار آزموده ردان
“He gathered an assembly of the wise, the great nobles, and experienced chieftains.”
#4
چنین گفت کز کار اسفندیار
✦
ز نیک و بد گردش روزگار
“He spoke to them: 'Concerning the fate of Esfandiyar, and the good and ill of Fortune's turn,'”
#5
همه یاد دارید پیر و جوان
✦
هرانکس که هستید روشن‌روان
“'All of you remember—young and old alike, every enlightened soul among you—'”
#6
که رستم گه زندگانی چه کرد
✦
همان زال افسونگر آن پیرمرد
“'What Rostam did in his lifespan, and how that sorcerous old man Zal acted,'”
#7
فرامرز جز کین ما در جهان
✦
نجوید همی آشکار و نهان
“'And how Faramarz now seeks nothing in this world, openly or in secret, save malice against us!'”
#8
سرم پر ز دردست و دل پر ز خون
✦
جز از کین ندارم به مغز اندرون
“'My head is brimmed with anguish, my heart bleeds, and in my mind I harbour nothing but vengeance!'”
#9
دو جنگی چو نوش‌آذر و مهرنوش
✦
که از درد ایشان برآمد خروش
“'For two such warriors as Nush-Azar and Mehr-Nush, whose agonizing loss raised cries of grief,'”
#10
چو اسفندیاری که اندر جهان
✦
بدو تازه بد روزگار مهان
“'And for Esfandiyar, by whose noble presence the era of heroes flourished in the world!'”
#11
به زابلستان زان نشان کشته شد
✦
ز دردش دد و دام سرگشته شد
“'He was slain thus in Zabulistan, so that wild beasts and cattle wandered bewildered by his loss.'”
#12
همانا که بر خون اسفندیار
✦
به زاری بگرید به ایوان نگار
“'Truly, even the painted figures upon the palace walls weep bitterly for the blood of Esfandiyar,'”
#13
هم از خون آن نامداران ما
✦
جوانان و جنگی سواران ما
“'And for the blood of our illustrious nobles, our youth, and our valiant horsemen.'”
#14
هر آنکس که او باشد از آب پاک
✦
نیارد سر گوهر اندر مغاک
“'Whoever springs from pure lineage will never cast down the honor of his noble origin into the dust.'”
#15
به کردار شاه آفریدون بود
✦
چو خونین بباشد همایون بود
“'It should be after the manner of King Fereydun; when vengeance demands blood, it becomes blessed.'”
#16
که ضحاک را از پی خون جم
✦
ز نام‌آوران جهان کرد کم
“'Who, to avenge the blood of Jamshid, struck down Zahhak from among the world's renowned!'”
#17
منوچهر با سلم و تور سترگ
✦
بیاورد ز آمل سپاهی بزرگ
“'And Manuchehr, to confront mighty Salm and Tur, brought forth a formidable host from Amol,'”
#18
به چین رفت و کین نیا بازخواست
✦
مرا همچنان داستانست راست
“'He marched to China and demanded vengeance for his forefather—and my tale holds true to that example!'”
#19
چو کیخسرو آمد از افراسیاب
✦
ز خون کرد گیتی چو دریای آب
“'When Kay Khosrow sought revenge against Afrasiab, he turned the world into a sea of blood!'”
#20
پدرم آمد و کین لهراسپ خواست
✦
ز کشته زمین کرد با کوه راست
“'My own father came to avenge Lohrasp, making the slain plain level with the mountains!'”
#21
فرامرز کز بهر خون پدر
✦
به خورشید تابان برآورد سر
“'Even Faramarz, who for his father's blood, raised his head to the shining sun,'”
#22
به کابل شد و کین رستم بخواست
✦
همه بوم و بر کرد با خاک راست
“'Marched unto Kabul to avenge Rostam, leveling that entire land to dust and ash!'”
#23
زمین را ز خون بازنشناختند
✦
همی باره بر کشتگان تاختند
“'They could no longer discern the ground beneath the blood, as chargers trampled over piles of slain.'”
#24
به کینه سزاوارتر کس منم
✦
که بر شیر درنده اسپ افگنم
“'Now I am the most worthy of taking vengeance! I shall ride my charger against the fierce lion!'”
#25
اگر بشمری در جهان نامدار
✦
سواری نبینی چو اسفندیار
“'If you count the world's celebrated champions, you will find no horseman to match Esfandiyar!'”
#26
چه بیند و این را چه پاسخ دهید
✦
بکوشید تا رای فرخ نهید
“'What do you counsel in this matter, and what answer do you give? Strive to offer a blessed judgment!'”
#27
چو بشنید گفتار بهمن سپاه
✦
هرانکس که بد شاه را نیکخواه
“When the host and every loyal well-wisher of the King heard Bahman's speech,”
#28
به آواز گفتند ما بنده‌ایم
✦
همه دل به مهر تو آگنده‌ایم
“They raised their voices, crying: 'We are thy servants! Our hearts are filled with thy love!'”
#29
ز کار گذشته تو داناتری
✦
ز مردان جنگی تواناتری
“'Thou art wiser than all regarding deeds of the past, and more powerful than any warlike champion!'”
#30
به گیتی همان کن که کام آیدت
✦
وگر زان سخن فر و نام آیدت
“'Do in this world whatever thy heart desires, wherever glory and renown await thee!'”
#31
نپیچد کسی سر ز فرمان تو
✦
که یارد گذشتن ز پیمان تو
“'None shall turn his head from thy command; who would dare break a covenant with thee?'”
#32
چو پاسخ چنین یافت از لشکرش
✦
به کین اندرون تیزتر شد سرش
“When he received such an answer from his host, his passion for revenge burned even hotter.”
#33
همه سیستان را بیاراستند
✦
برین بر نهادند و برخاستند
“They targeted the entire land of Sistan for ruin, resolved upon this cause, and rose to march.”
#34
به شبگیر برخاست آوای کوس
✦
شد از گرد لشکر سپهر آبنوس
“At twilight, the thunderous roar of the war-drums echoed, and the sky turned ebony with dust raised by the host!”
#35
همی رفت زان لشکر نامدار
✦
سواران شمشیرزن صد هزار
“And from that famous host marched one hundred thousand sword-wielding horsemen!”