بخش ۱۰ - آزاد شدن دختران جمشید از بند ضحاک به دست فریدون
#1
طلسمی که ضحاک سازیده بود
✦
سرش به آسمان بر فرازیده بود
#2
فریدون ز بالا فرود آورید
✦
که آن جز به نام جهاندار دید
#3
و زآن جادوان کاندر ایوان بدند
✦
همه نامور نرّه دیوان بدند
#4
سرانشان به گُرز گران کرد پست
✦
نشست از بر گاه جادوپرست
#5
نهاد از بر تخت ضحاک پای
✦
کلاه کئی جست و بگرفت جای
#6
برون آورید از شبستان اوی
✦
بتان سیه‌موی و خورشید‌روی
#7
بفرمود شستن سرانشان نخست
✦
روانشان از آن تیرگی‌ها بشست
#8
ره داور پاک بنمودشان
✦
ز آلودگی پس بپالودشان
#9
که پروردهٔ بت‌پرستان بدند
✦
سرآسیمه بر سان مستان بدند
#10
پس آن دختران جهاندار جم
✦
به نرگس گل سرخ را داده نم
#11
گشادند بر آفریدون سخن
✦
که تو باش تا هست گیتی کهن
#12
چه اختر بد این از تو ای نیک‌بخت؟
✦
چه باری؟ ز شاخ کدامین درخت؟
#13
که ایدون به بالین شیر آمدی
✦
ستمکاره مرد دلیر آمدی
#14
چه مایه جهان گشت بر ما به بد
✦
ز کردار این جادوی بی‌خرد
#15
ندیدیم کس کاین چنین زهره داشت
✦
بدین پایگه از هنر بهره داشت
#16
کش اندیشهٔ گاه او آمدی
✦
و گرش آرزو جاه او آمدی
#17
چنین داد پاسخ فریدون که تخت
✦
نماند به کس جاودانه نه بخت
#18
منم پور آن نیک‌بخت آبتین
✦
که بگرفت ضحاک ز ایران زمین
#19
بکشتش به زاریّ و من کینه جوی
✦
نهادم سوی تخت ضحاک روی
#20
همان گاو برمایه که‌م دایه بود
✦
ز پیکر تنش همچو پیرایه بود
#21
ز خون چنان بی‌زبان چارپای
✦
چه آمد بر آن مرد ناپاک‌رای
#22
کمر بسته‌ام لاجرم جنگجوی
✦
از ایران به کین اندر آورده روی
#23
سرش را بدین گُرزهٔ گاو چهر
✦
بکوبم، نه بخشایش آرم نه مهر
#24
چو بشنید از او این سخن ارنواز
✦
گشاده شدش بر دل پاک راز
#25
بدو گفت شاه آفریدون تویی
✦
که ویران کنی تنبل و جادویی
#26
کجا هوش ضحاک بر دست تست
✦
گشاد جهان بر کمربست تست
#27
ز تخم کیان ما دو پوشیده پاک
✦
شده رام با او ز بیم هلاک
#28
همی جفتمان خواند او جفت مار
✦
چگونه توان بودن ای شهریار
#29
فریدون چنین پاسخ آورد باز
✦
که گر چرخ دادم دهد از فراز
#30
ببرّم پی اژدها را ز خاک
✦
بشویم جهان را ز ناپاک پاک
#31
بباید شما را کنون گفت راست
✦
که آن بی‌بها اژدهافش کجاست
#32
بر او خوب‌رویان گشادند راز
✦
مگر کاژدها را سر آید به گاز
#33
بگفتند کاو سوی هندوستان
✦
بشد تا کند بند جادوستان
#34
ببرّد سر بی‌گناهان هزار
✦
هراسان شده‌ست از بد روزگار
#35
کجا گفته بودش یکی پیشبین
✦
که پردختگی گردد از تو زمین
#36
که آید که گیرد سر تخت تو
✦
چگونه فرو پژمرد بخت تو
#37
دلش زآن زده فال پر آتش است
✦
همه زندگانی بر او ناخوش است
#38
همی خون دام و دد و مرد و زن
✦
بریزد کند در یکی آبدن
#39
مگر کاو سر و تن بشوید به خون
✦
شود فال اخترشناسان نگون
#40
همان نیز از آن مارها بر دو کفت
✦
به رنج دراز است مانده شگفت
#41
از این کشور آید به دیگر شود
✦
ز رنج دو مار سیه نغنود
#42
بیامد کنون گاه بازآمدنش
✦
که جایی نباید فراوان بدنش
#43
گشاد آن نگار جگر خسته راز
✦
نهاده بدو گوش گردن‌فراز
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.