🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

داستان دوازده رخ

❖
13 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۲۷ - رخ هفتم: نبرد هجیر با سپهرم، کشتن او به تیغ و بستن پیکرش بر زین
پس از پایان رزم ششم، نوبت به هفتمین هم‌آورد از پهلوانان دو سپاه رسید. از میانه لشکر ایران، هجیر دلاور—آن سوار هژیر و فرزند رزم‌آزموده گودرز—چون شیری ژیان به آوردگاه تاخت؛ پهلوانی که در میان گردان به دلیری و شمشیرزنی نامدار بود. در برابر او از کینه‌جویان توران، سپهرم پای به میدان نهاد؛ مردی باجاه و جلال و از خویشاوندان نزدیک افراسیاب که هیچ سواری چون او در پهنه کارزار رزم‌دیده نبود.

دو پهلوان در تلاقیگاه مرگ گام نهادند و گردی تیره از زیر سم اسبانشان به آسمان افراشته شد. بی‌درنگ تیغ‌های آبداده کشیدند و بر یکدیگر آویختند؛ از خشم ضربات و فرود آمدن آهن بر آهن، آذرخش و آتش شراره می‌کشید. هجیر چون شیری غران، بی‌باکانه بر سپهرم تاخت. او نخست نام جهان‌آفرین کردگار را بر زبان راند و به بختِ پیروزمند جهاندار کی‌خسرو توکل نمود؛ سپس تیغی چنان سهمگین بر سر و ترگ سپهرم فرود آورد که در همان دم، مرگ بر پهلوان تورانی چیره گشت. سپهرم به خواری و زاری از زین بر زمین افتاد و دهانش پر از خون شد.

هجیر فرخنده از باره خویش فرود آمد و با دلیریِ شیرآسا، پیکر بی‌جان سپهرم را بر زین فروبست. آنگاه بر اسب خویش نشست و عنان بارهِ حریف را به دست گرفت و رو به سوی پشته بازگرداند. او بر فراز تپه برآمد و آفرین و سپاس بر اختر نیک و زمین فرخنده فرستاد؛ چه، او پیروزی و توان خویش را همه از عنایت پروردگار جهان و گردش بختِ بیدار کیانی می‌دید.
#1
برون تاخت هفتم ز گردان هجیر
✦
یکی نامداری سواری هژیر
#2
سپهرم ز خویشان افراسیاب
✦
یکی نامور بود با جاه و آب
#3
ابا پور گودرز رزم آزمود
✦
که چون او به لشکر سواری نبود
#4
برفتند هر دو به جای نبرد
✦
برآمد ز آوردگه تیره گرد
#5
به شمشیر هر دو برآویختند
✦
همی زآهن آتش فروریختند
#6
هجیر دلاور به کردار شیر
✦
به روی سپهرم درآمد دلیر
#7
به نام جهان‌آفرین کردگار
✦
به بخت جهاندار با شهریار
#8
یکی تیغ زد بر سر و ترگ اوی
✦
که آمد هم اندر زمان مرگ اوی
#9
درافتاد ز اسبش هم آنگه نگون
✦
به زاری و خواری دهن پر ز خون
#10
فرود آمد از باره فرخ هجیر
✦
مر او را ببست از بر زین چو شیر
#11
نشست از بر اسب و آن اسب اوی
✦
گرفته عنان و درآورده روی
#12
برآمد به بالا و کرد آفرین
✦
بر آن اختر نیک و فرخ زمین
#13
همی زور و بخت از جهاندار دید
✦
وز آن گردش بخت بیدار دید

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: