🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

داستان دوازده رخ

❖
13 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۲۴ - نبرد چهارم: کشتن زنگله به تیر فروهل، بریدن سر و افراشتن درفش پیروزی
پس از پیروزی‌های نخستین، نوبت به چهارمین نبرد از حماسه دوازده رخ رسید؛ نبردی میان فروهل ایرانی و زنگله تورانی، دو شیر جنگاور که بر پهنه رزمگاه گام نهادند. فروهل، آن پهلوان نامدار که در تمام خاک ایران‌زمین در تیراندازی و کمان‌کشی همتایی برایش یافت نمی‌شد، چون از دور حریف خشمگین و تیره‌روز خویش را دید، درنگ نکرده و کمان را به زه آورد. او تیرهای خدنگ و سخت را آماده ساخت و کمان‌به‌دست رو به سوی زنگله تاخت و بارانی از تیرهای کمان‌سوز بر سر او باریدن گرفت تا تمام راه‌های شبیخون و کمین را بر دشمن ببندد.

در میان تیرباران، تیری خدنگ همچون آذرخشی تندبار از کمان فروهل رها شد و بر ران زنگله نشست. تیر چنان با ضربت و نیرو فرود آمد که از ران پهلوان تورانی گذشت و در تن اسب تندرو او فرو رفت. اسب گران‌پیکر از شدت درد بر رو افتاد و زنگله با چهره‌ای زرد و نالان بر خاک تیره غلتید. تیر مرگبار جان از تن زنگله بربست؛ چنان ناتوان و بی‌جان که گویی هرگز پایش به این جهان باز نشده بود. فروهل چالاکانه از باره خویش فرود آمد، بر پیکر دشمن تاخت و سر از تن زنگله برید. سپس خفتان رومی زرین او را از تنش برکند، سر بریده را به فتراک زین بست و اسب او را به غنیمت گرفت.

فروهل همچون پلنگی هژبر و پیروزمند به بالای تپه برآمد؛ در حالی که سینه، تیغ و چنگالش به خون دشمن آغشته بود، درفش خجسته ایران را راست و برافراشته بر فراز کوه برپا داشت. او که به خواست دل رسیده و کامروا شده بود، بانگ پیروزی برآورد و برای پادشاه پاک‌نژاد ایران، کی‌خسرو دادگر، تندرستی و شهریاری جاویدان آرزو کرد.
#1
چهارم فروهل بد و زنگله
✦
دو جنگی به کردار شیر یله
#2
به ایران نبرده به تیر و کمان
✦
نبد چون فروهل دگر بی گمان
#3
چو از دور ترک دژم را بدید
✦
کمان را به زه کرد و اندر کشید
#4
برآورد زان تیرهای خدنگ
✦
گرفته کمان رفت پیشش به جنگ
#5
ابر زنگله تیرباران گرفت
✦
ز هر سو کمین سواران گرفت
#6
خدنگی به رانش برآمد چو باد
✦
که بگذشت بر مرد و بر اسب شاد
#7
به روی اندر آمد تگاور ز درد
✦
جدا شد از او زنگله روی زرد
#8
نگون شد سر زنگله جان بداد
✦
تو گفتی همانا ز مادر نزاد
#9
فروهل فروجست و ببرید سر
✦
برون کرد خفتان رومی ز بر
#10
سرش را به فتراک زین برببست
✦
بیامد گرفت اسب او را به دست
#11
به بالا برآمد به سان پلنگ
✦
به خون غرقه گشته بر و تیغ و چنگ
#12
درفش خجسته برآورد راست
✦
شده شادمان یافته هرچ خواست
#13
خروشید زان پس که پیروز باد
✦
سر خسروان شاه فرخ نژاد

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: