داستان دوازده رخ

روزگار فانی، چون با زاری و سختی بر آدمی بگذرد، تفاوت روزگار نیک و بد را در هم می‌شکند و سرانجام هر دو را به نیستی می‌سپارد. آن‌کس که درِ دیار آز و طمع را بر روی خویش می‌گشاید، بارِ رنج‌های این گیتی را بر دوش خویش بس دراز و طاقت‌فرسا می‌سازد.گرچه در جستجوی بلندنامی و شکوه، تا درگاه خطر و کامِ اژدها رفتن شایستهٔ پهلوانان است، اما نباید از یاد برد که این سرای سپنجی و گذرگاه فانی، چه فراخ باشد و چه تنگ، پایداری نخواهد داشت. آنان که به بندگیِ طمع گردن می‌نهند و کینه‌توزی را پیشه می‌سازند، در سراسر گیتی آفرین و ستایشی نخواهند شنید. هنگامی که قامتِ سروِ سهی بر اثر گذشت زمان گوژپشت و خمیده گردد، چراغ روشن زندگانی‌اش به تیرگی می‌گراید؛ برگ‌های وجودش پژمرده و ریشه‌هایش سست شده، سر به سوی خاک پستی فرومی‌آورد. آدمی از خاک می‌روید و باز به همان خاک بازمی‌گردد؛ سراسر این جهان جایی مالامال از بیم و تیمار و اندوه است. سرمایهٔ اصلی انسانی که دارندهٔ وقار و خرد است، بی‌نیاز زیستن و پرهیز از آزار دیگران است. دژ خرد با کلیدِ دانش و راستی گشوده می‌شود و اگر آدمی این دو را به دست نیاورد، روانش دچار کاستی و تباهی می‌گردد. حتی اگر سالیان متمادی در این دنیا زیست کنی، سرانجام درد و رنجِ تَن، تو را نیازمندِ کوچ از این جهان می‌سازد. این گیتی دریایی بس ژرف و ناپیداکرانه است که بر گنجینهٔ رازهای پروردگار کلیدی وجود ندارد. هر چه بر مال و منال دنیا بیفزایی، آزرمت بیشتر خواهد شد و همان خورده‌ها و اندوخته‌ها روزی مایهٔ آزارت می‌گردند. آدمی را از سه چیز گریزی نیست و طلبی نیکوتر از آن‌ها بر سر راهش قرار ندارد: خوراکی برای زیستن، جامه‌ای برای پوشیدن، و بستری برای آسودن. چون از این سه نیاز پایه درگذری، هرچه باقی می‌ماند رنج و طمع است و گرفتاری در دامِ افزون‌خواهی. چون می‌دانی که این جهان بر کسی نخواهد پاید، چرا جانِ شیرینت را در بندِ این سرای فانی بپیچی؟ از آنچه داری بهره ببر و زیاده‌خواهی مکن، چرا که طمعِ بیش از اندازه، آبرو و ارزشمندی آدمی را بر باد می‌دهد.