بخش ۱۴ - بازگشت پیروزمند رستم با بیژن، پیشواز کیخسرو، بزم و بخشش منیژه و تأمل در تقدیر

#1

چو آگاهی آمد بشاه دلیر

✦

که از بیشه پیروز برگشت شیر

#2

چو بیژن شد از بند و زندان رها

✦

ز بند بداندیش نراژدها

#3

سپاهی ز توران بهم برشکست

✦

همه لشکر دشمنان کرد پست

#4

بشادی به پیش جهان‌آفرین

✦

بمالید روی و کله بر زمین

#5

چو گودرز و گیو آگهی یافتند

✦

سوی شاه پیروز بشتافتند

#6

برآمد خروش و بیامد سپاه

✦

تبیره‌زنان برگرفتند راه

#7

دمنده دمان گاودم بر درش

✦

برآمد خروشیدن از لشکرش

#8

سیه کرده میدانش اسبان بسم

✦

همه شهر آوای رویینه‌خم

#9

بیک دست بربسته شیر و پلنگ

✦

بزنجیر دیگر سواران جنگ

#10

گرازان سواران دمان و دنان

✦

بدندان زمین ژنده پیلان کنان

#11

بپیش سپاه اندرون بوق و کوس

✦

درفش از پس پشت گودرز و طوس

#12

پذیره شدن پیش پهلو سپاه

✦

بدین گونه فرمود بیدار شاه

#13

برفتند لشکر گروها گروه

✦

زمین شد ز گردان بکردار کوه

#14

چو آمد پدیدار از انبوه نیو

✦

پیاده شد از باره گودرز و گیو

#15

ز اسب اندرآمد جهان پهلوان

✦

بپرسیدش از رنج‌دیده گوان

#16

برو آفرین کرد گودرز و گیو

✦

که ای نامبردار و سالار نیو

#17

دلیر از تو گردد بهر جای شیر

✦

سپهر از تو هرگز مگرداد سیر

#18

ترا جاودان باد یزدان پناه

✦

بکام تو گرداد خورشید و ماه

#19

همه بنده کردی تو این دوده را

✦

زتو یافتم پور گم‌بوده را

#20

ز درد و غمان رستگان تویم

✦

بایران کمربستگان تویم

#21

بر اسبان نشستند یکسر مهان

✦

گرازان بنزدیک شاه جهان

#22

چو نزدیک شهر جهاندار شاه

✦

فرازآمد آن گرد لشکرپناه

#23

پذیره شدش نامدار جهان

✦

نگهدار ایران و شاه مهان

#24

چو رستم بفر جهاندار شاه

✦

نگه کرد کآمد پذیره براه

#25

پیاده شد و برد پیشش نماز

✦

غمی گشته از رنج و راه دراز

#26

جهاندار خسرو گرفتش ببر

✦

که ای دست مردی و جان هنر

#27

تهمتن سبک دست بیژن گرفت

✦

چنانکش ز شاه و پدر بپذرفت

#28

بیاورد و بسپرد و بر پای خاست

✦

چنان پشت خمیده را کرد راست

#29

ازان پس اسیران توران هزار

✦

بیاورد بسته بر شهریار

#30

برو آفرین کرد خسرو بمهر

✦

که جاوید بادا بکامت سپهر

#31

خنک زال کش بگذرد روزگار

✦

بماند بگیتی ترا یادگار

#32

خجسته بر و بوم زابل که شیر

✦

همی پروراند گوان و دلیر

#33

خنک شهر ایران و فرخ گوان

✦

که دارند چون تو یکی پهلوان

#34

وزین هر سه برتر سر و بخت من

✦

که چون تو پرستد همی تخت من

#35

به خورشید ماند همی کار تو

✦

بگیتی پراگنده کردار تو

#36

بگیو آنگهی گفت شاه جهان

✦

که نیکست با کردگارت نهان

#37

که بر دست رستم جهان‌آفرین

✦

بتو داد پیروز پور گزین

#38

گرفت آفرین گیو بر شهریار

✦

که شادان بدی تا بود روزگار

#39

سر رستمت جاودان سبز باد

✦

دل زال فرخ بدو باد شاد

#40

بفرمود خسرو که بنهید خوان

✦

بزرگان برترمنش را بخوان

#41

چو از خوان سالار برخاستند

✦

نشستنگه می بیاراستند

#42

فروزندهٔ مجلس و میگسار

✦

نوازندهٔ چنگ با پیشکار

#43

همه بر سران افسران گران

✦

بزر اندرون پیکر از گوهران

#44

همه رخ چو دیبای رومی برنگ

✦

خروشان ز چنگ و پریزاده چنگ

#45

طبقهای سیمین پر از مشک ناب

✦

بپیش اندرون آبگیری گلاب

#46

همی تافت ازفر شاهنشهی

✦

چو ماه دو هفته ز سرو سهی

#47

همه پهلوانان خسروپرست

✦

برفتند زایوان سالار مست

#48

بشبگیر چون رستم آمد بدر

✦

گشاده‌دل و تنگ بسته کمر

#49

بدستوری بازگشتن بجای

✦

همی زد هشیوار با شاه رای

#50

یکی دست جامه بفرمود شاه

✦

گهر بافته با قبا و کلاه

#51

یکی جام پر گوهر شاهوار

✦

صد اسب و صد اشتر بزین و ببار

#52

دو پنجه پری‌روی بسته کمر

✦

دو پنجه پرستار با طوق زر

#53

همه پیش شاه جهان کدخدای

✦

بیاورد و کردند یک سر بپای

#54

همه رستم زابلی را سپرد

✦

زمین را ببوسید و برخاست گرد

#55

بسربر نهاد آن کلاه کیان

✦

ببست آن کیانی کمر برمیان

#56

ابر شاه کرد آفرین و برفت

✦

ره سیستان را بسیچید تفت

#57

بزرگان که بودند با او بهم

✦

برزم و ببزم و بشادی و غم

#58

براندازه‌شان یک بیک هدیه داد

✦

از ایوان خسرو برفتند شاد

#59

چو از کار کردن بپردخت شاه

✦

برامش بنشست بر پیشگاه

#60

بفرمود تا بیژن آمدش پیش

✦

سخن گفت زان رنج و تیمار خویش

#61

ازان تنگ زندان و رنج زوار

✦

فراوان سخن گفت با شهریار

#62

وزان گردش روزگاران بد

✦

همه داستان پیش خسرو بزد

#63

بپیچید و بخشایش آورد سخت

✦

ز درد و غم دخت گم بوده بخت

#64

بفرمود صد جامه دیبای روم

✦

همه پیکرش گوهر و زر و بوم

#65

یکی تاج و ده بدره دینار نیز

✦

پرستنده و فرش و هرگونه چیز

#66

به بیژن بفرمود کاین خواسته

✦

ببر سوی ترک روان‌کاسته

#67

برنجش مفرسا و سردش مگوی

✦

نگر تا چه آوردی او را بروی

#68

تو با او جهان را بشادی گذار

✦

نگه کن بدین گردش روزگار

#69

یکی را برآرد بچرخ بلند

✦

ز تیمار و دردش کند بی‌گزند

#70

وزانجاش گردان برد سوی خاک

✦

همه جای بیمست و تیمار و باک

#71

هم آن را که پرورده باشد بناز

✦

بیفگند خیره بچاه نیاز

#72

یکی را ز چاه آورد سوی گاه

✦

نهد بر سرش بر ز گوهر کلاه

#73

جهان را ز کردار بد شرم نیست

✦

کسی را برش آب و آزرم نیست

#74

همیشه بهر نیک و بد دسترس

✦

ولیکن نجوید خود آزرم کس

#75

چنینست کار سرای سپنج

✦

گهی ناز و نوش و گهی درد و رنج

#76

ز بهر درم تا نباشی بدرد

✦

بی‌آزار بهتر دل رادمرد

#77

بدین کار بیژن سخن ساختم

✦

بپیران و گودرز پرداختم

داستان بیژن و منیژه

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما