✦

دوره پهلوانی (کیانیان)

داستان بیژن و منیژه

❖

61 بیت در این گفتار

برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید

دوگانه شعر و نثر روایت منثور داستان (Prose Retelling) ابیات اصیل شاهنامه (Distichs)

بخش ۷ - آمدن رستم نزد کیخسرو، آفرین ماه‌ها، بزم باغ و پذیرفتن رهایی بیژن

چو آمد بر شاه کهترنواز

✦

نوان پیش او رفت و بردش نماز

ستایش کنان پیش خسرو دوید

✦

که مهر و ستایش مر او را سزید

برآورد سر آفرین کرد و گفت

✦

مبادت جز از بخت پیروز جفت

چو هرمزد بادت بدین پایگاه

✦

چو بهمن نگهبان فرخ کلاه

همه ساله اردیبهشت هژیر

✦

نگهبان تو با هش و رای پیر

چو شهریورت باد پیروزگر

✦

بنام بزرگی و فر و هنر

سفندارمذ پاسبان تو باد

✦

خرد جان روشن روان تو باد

چو خردادت از یاوران بر دهاد

✦

ز مرداد باش از بر و بوم شاد

دی و اورمزدت خجسته بواد

✦

در هر بدی بر تو بسته بواد

#10

دیت آذر افروز و فرخنده روز

✦

تو شادان و تاج تو گیتی فروز

#11

چو این آفرین کرد رستم بپای

✦

بپرسید و کردش بر خویش جای

#12

بدو گفت خسرو درست آمدی

✦

که از جان تو دور بادا بدی

#13

توی پهلوان کیان جهان

✦

نهان آشکار آشکارت نهان

#14

گزین کیانی و پشت سپاه

✦

نگهدار ایران و لشکر پناه

#15

مرا شاد کردی بدیدار خویش

✦

بدین پر هنر جان بیدار خویش

#16

زواره فرامرز و دستان سام

✦

درستند ازیشان چه داری پیام

#17

فرو بود رستم ببوسید تخت

✦

که ای نامور خسرو نیکبخت

#18

ببخت تو هر سه درستند و شاد

✦

انوشه کسی کش کند شاه یاد

#19

بسالار نوبت بفرمود شاه

✦

که گودرز و طوس و گوان را بخواه

#20

در باغ بگشاد سالار بار

✦

نشستنگهی بود بس شاهوار

#21

بفرمود تا تاج زرین و تخت

✦

نهادند زیر گلفشان درخت

#22

همه دیبهٔ خسروانی بباغ

✦

بگسترد و شد گلستان چون چراغ

#23

درختی زدند از بر گاه شاه

✦

کجا سایه گسترد بر تاج و گاه

#24

تنش سیم و شاخش ز یاقوت و زر

✦

برو گونه‌گون خوشه‌های گهر

#25

عقیق و زمرد همه برگ و بار

✦

فروهشته از تاج چون گوشوار

#26

همه بار زرین ترنج و بهی

✦

میان ترنج و بهیها تهی

#27

بدو اندرون مشک سوده بمی

✦

همه پیکرش سفته برسان نی

#28

کرا شاه بر گاه بنشاندی

✦

برو باد ازو مشک بفشاندی

#29

همه میگساران بیپش اندرا

✦

همه بر سران افسر از گوهرا

#30

ز دیبای زربفت چینی قبای

✦

همه پیش گاه سپهبد بپای

#31

همه طوق بربسته و گوشوار

✦

بریشان همه جامه گوهرنگار

#32

همه رخ چو دیبای رومی برنگ

✦

فروزنده عود و خروشنده چنگ

#33

همه دل پر از شادی و می بدست

✦

رخان ارغوانی و نابوده مست

#34

بفرمود تا رستم آمد بتخت

✦

نشست از بر گاه زیر درخت

#35

برستم چنین گفت پس شهریار

✦

که ای نیک پیوند و به روزگار

#36

ز هر بد توی پیش ایران سپر

✦

همیشه چو سیمرغ گسترده پر

#37

چه درگاه ایران چه پیش کیان

✦

همه بر در رنج بندی میان

#38

شناسی تو کردار گودرزیان

✦

به آسانی و رنج و سود و زیان

#39

میان بسته دارند پیشم بپای

✦

همیشه بنیکی مرا رهنمای

#40

بتنها تن گیو کز انجمن

✦

ز هر بد سپر بود در پیش من

#41

چنین غم بدین دوده نامد بنیز

✦

غم و درد فرزند برتر ز چیز

#42

بدین کار گر تو ببندی میان

✦

پذیره نیایدت شیر ژیان

#43

کنون چارهٔ کار بیژن بجوی

✦

که او را ز توران بد آمد بروی

#44

ز گردان و اسبان و شمشیر و گنج

✦

ببر هرچ باید مدار این برنج

#45

چو رستم ز کیخسرو ایدون شنید

✦

زمین را ببوسید و دم درکشید

#46

برو آفرین کرد کای نیک نام

✦

چو خورشید هر جای گسترده کام

#47

ز تو دور بادا دو چشم نیاز

✦

دل بدسگالت بگرم و گداز

#48

توی بر جهان شاه و سالار و کی

✦

کیان جهان مر ترا خاک پی

#49

که چون تو ندیدست یک شاه گاه

✦

نه تابنده خروشید و گردنده ماه

#50

بدان را ز نیکان تو کردی جدا

✦

تو داری بافسون و بند اژدها

#51

بکندم دل دیو مازندران

✦

بفر کیانی و گرز گران

#52

مرامادر از بهر رنج تو زاد

✦

تو باید که باشی بآرام و شاد

#53

منم گوش داده بفرمان تو

✦

نگردم بهرسان ز پیمان تو

#54

دل و جان نهاده بسوی کلاه

✦

بران ره روم کم بفرمود شاه

#55

و نیز از پی گیو اگر بر سرم

✦

هوا بارد آتش بدو ننگرم

#56

رسیده بمژگانم اندر سنان

✦

ز فرمان خسرو نتابم عنان

#57

برآرم ببخت تو این کار کرد

✦

سپهبد نخواهم نه مردان مرد

#58

کلید چنین بند باشد فریب

✦

نه هنگام گرزست و روز نهیب

#59

چو رستم چنین گفت گودرز و گیو

✦

فریبرز و فرهاد و شاپور نیو

#60

بزرگان لشکر برو آفرین

✦

همی خواندند از جهان آفرین

#61

بمی دست بردند با شهریار

✦

گشاده بشادی در نوبهار

داستان بیژن و منیژه

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما