پیکان تیز روزگار و تندباد حوادث، خبری هولناک برای افراسیاب به ارمغان آورد؛ خبری چنان سوزان که گویی آتش از دل دریای نیلگون برآمده است. شکست بی‌سابقه کاموس کشانی و به بند افتادن خاقان چین، لرزه بر اندام کشور توران افکند. رزم‌نامه‌ای چهل‌روزه که در آن روز و شب به یک رنگ درآمد، گردِ سم کُمیتان خورشید را در پرده تاریکی کشید و خرد و روشنایی را فروافکند. از آن لشکر بی‌کران، حتی یک سوارِ جنگاور بر جای نمانده بود؛ بزرگان و سپهسالاران شرق، سر و دست در بندهای گران، خوار و سرشکسته بر پشت پیلان کشیده شدند و کشته‌شدگان، پهنه دشت را تا فرسنگ‌ها چنان پوشاندند که راهی برای گذر نمانده بود. پیران ویسه نیز خسته و درمانده، تنها با اندکی از همراهانِ جان‌به‌دربرده، راهِ شتابانِ ختن را در پیش گرفت.
چون افراسیاب از زبان آگاهان این سیلیِ مرگبارِ دستِ رستم را شنید، دودِ حسرت و خشم از سرش برآمد و دلش از اندوه آکنده گشت. او بی‌درنگ موبدان، ردان و ستاره‌شناسان تورانی را گرد آورد و ستم‌نامه‌های گذشته را یادآور شد. افراسیاب با زاری گفت: «دو بهره از نامداران ما بر پشت پیلان به بند کشیده شدند و دشت از خونشان رنگین گشت. اگر رستمِ کینه‌خواه گام پیش نهد، در این بوم و بر نه خواری می‌ماند و نه گیاهی؛ چرا که من خود دستبردِ مرگبارِ گرزِ او را در نبردهای گذشته دیده‌ام و شنیده‌ام که با شاه مازندران و دیوان چه کرد!»
امّا بزرگان و سرانِ لشکر توران هم‌صدا برخاستند و به شهریار خویش دلداری دادند که: «اگر سرکشان چین و سقلاب شکست خوردند، هنوز گوهره سپاه اصلی توران آسیب ندیده است. چرا از رستم چنین بیمناکی و کامِ دشمن را برمی‌آوری؟ مگر نه آنکه همگی زادگانِ مرگیم و کمر به کین بسته‌ایم؟ اگر ایرانیان خاک ما را زیر سم اسبان بسپارند، چنان کیفرشان دهیم که زنده از این مرز و بوم بیرون نبرند!» افراسیاب از این پاسخِ استوار، جان گرفت؛ درِ گنجینه‌های کهن را گشود، زر و گوهر فراوان میان جنگجویان پخش کرد و سپاهی گران و تازه برای نبردی هولناک آماده ساخت.
در سوی دیگر میدان، روزگار به کام پهلوانان ایران چرخید. فریبرز، فرزند کاووس، با خلعت‌های گران‌بهای شهریار ایران، کی‌خسرو—از جمله تاجی گوهرنگار و جامه‌های شاهوار—به اردوگاه پیروزمندِ رستم رسید. جهان‌پهلوان و بزرگان سپاه از این سپاسِ شهریاری شادمان گشتند و بر رستم و شاه ایران آفرین خواندند. پس از آن، رستم رایتِ پیروزی را به سوی ولایتِ خوش‌آب‌وهوای سغد برافراشت؛ آنجا دو هفته به آسایش، شکارِ گورخر و شادخواری پرداخت تا خستگیِ نبردهای سنگین از تنِ پیلتن و جوانمردانِ ایران بریزد.