پیران ویسه، سپهسالار توران، پس از گفتگو با سران لشکر خویش، بار دیگر به سوی سراپرده جهان‌پهلوان رستم شتافت. وی در برابر تهمتن از باره فرود آمد و زبان به ستایش و دعای خیر گشود، به این امید که با واژه‌های نرم، خشم پهلوان را فرونشاند. پیران ادعا کرد که پیام رستم را به پیر و جوان لشکریان توران، چین، ختلان و سقلاب رسانده و از بیم و امید نبرد سخن گفته است، اما همگان سر از فرمان افراسیاب برتابیده‌اند و تسلیم گناهکاران را نپذیرفته‌اند. او گفت سران لشکرهای بیگانه، از جمله شهریار هند، با تیغ‌های هندی و تیر و کمان تشنه رزم با پیلتن هستند.
اما چشمان بیدار رستم، پرده از نیرنگ و دروغ دیرینه پیران برداشت. تهمتن برآشفت و بانگ برآورد که ای شوربخت! تا کی با مکر و فریب پای می‌فشاری؟ کی‌خسرو و گودرز فرزانه پیشتر مرا از فریبکاری پنهان تو آگاه کرده بودند و اکنون بر من هویدا شد که سراپای وجودت دروغ است. رستم او را پند داد که چرا خاک شوم توران را رها نمی‌کند تا به ایران آباد بیاید و در سایه شهریار دادگر، کی‌خسرو، گرامی داشته شود، نه آنکه جامه رزم و چرم پلنگ را بر دیبای شاهوار ترجیح دهد.
پیران که خویشتن را در برابر خشم رستم عاجز دید، باز هم زبان به مدح گشود و مهلت خواست تا یک امشب با خود و سران لشکر به رایزنی بپردازد. سپس به شتاب به سوی مرکز سپاه خویش بازگشت، در حالی که در دل، کینه نبرد پرورش می‌داد. با بازگشت پیران، هیاهوی جنگ زمین را چون کوهی جوشان به لرزه درآورد.
رستم کمربند رزم محکم بست و رو به پهلوانان و سپاهیان ایران کرد. او با نوید و انذار از پیشگویی ستاره‌شناسان سخن گفت که از رزمی سهمگین میان دو کوه خبر داده بودند؛ رزمی که در آن پتک و گرز پولادین چون موم نرم شود و مردان دلاور بر خاک افتند. تهمتن سپاهش را پند داد که دل در این سرای سپنجی و فانی نبندند، چرا که نام نیک و جان‌فشانی در راه داد، تنها دارایی جاودان آدمی است. سپاه ایران یکصدا بانگ برآوردند که تا پای جان و روز رستاخیز، در رکاب جهان‌پهلوان خواهند جنگید.
سپس دو لشکر عظیم چون دو ابر تیره و خروشان به هم آمیختند. باران تیر و شمشیر باریدن گرفت و جهان همچون دریایی از قیرگونِ دود و گرد تیره شد. پیکان‌های پولادین پرتو آفتاب را گرفتند و نیزه‌ها به خون رنگین شدند. گرزهای گران بر کلاه‌خودها فرود می‌آمدند و دشت نبرد به دریایی از خون و مغزهای سرنگون بدل گشت. اجساد پهلوانان و پیلان چون تپه‌های سرنگون بر زمین افتاده بود و گودرز سالخورده گواهی داد که در تمام درازای زندگی خویش، هرگز رزمی بدین مایه سهمگین و پرکشته ندیده است.