🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

داستان خاقان چین

❖
23 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۹ - پیام آشتی خاقان چین به رستم پس از کشته شدن کاموس و رد کردن صلح
خاقان چین از فراز پشت پیل شاهوار خویش نگاهی به رزمگاه افکند و گستره پهناور دشت را از خون کشته‌شدگان و جوشش سپاهیان چون نیل خروشان دید. در میان میدان، پهلوان پیلتن ایران، رستم دیوبند، همچون کوهی استوار ایستاده بود و جنبش مرغان شکاری بر فراز آسمان تیره گواهی بر هیبت و شوکت او می‌داد. خاقان را هراسی سخت در دل افتاد؛ پس نامداری از میان لشکر خویش برگزید که به زبان و گفتار ایرانیان نیک آگاه بود و او را پیامی داد تا نزد تهمتن برد. خاقان پیغام داد که مردمان چغان، شگن، چین و وهر هیچ کینه‌ای با ایران ندارند و تنها به خواسته افراسیاب پیوسته به این نبرد شده‌اند؛ اکنون که کاموس کشته شده و هراس بر دل همگان افتاده، زمان بازگشت به آشتی و بزم است.

فرستاده با دلی پر بیم و زبانی پر سخن نزد رستم آمد و پیام صلح خاقان را بازگفت و او را پند داد که تا آهوی بیابان به چنگ نیامده، آن را بخشش نکند و کینه‌های گذشته را بشوید. اما رستم با شنیدن این سخنان، رخش را برانگیخت و خروشی چون شیر سر داد. تهمتن پاسخ داد که دشمنی که به قصد تاراج ایران زمین لشکر کشیده، با زاری و لابه رهایی نخواهد یافت. رستم خواستار تسلیم پیلان، تاج و تخت عاج خاقان شد و اعلام کرد که با کمند پرپیچ‌وشتاب خویش، نه تنها خاقان چین، که شیران ژیان را نیز به بند می‌کشد و هیچ حیله و فریبی نمی‌تواند جلوی انتقام ایران را بگیرد.
#1
نگه کرد خاقان ازان پشت پیل
✦
زمین دید برسان دریای نیل
#2
یکی پیل بر پشت کوه بلند
✦
ورا نام بد رستم دیو بند
#3
همی کرگس آورد ز ابر سیاه
✦
نظاره بران اختر و چرخ ماه
#4
یکی نامداری ز لشکر بجست
✦
که گفتار ایران بداند درست
#5
بدو گفت رو پیش آن شیر مرد
✦
بگویش که تندی مکن در نبرد
#6
چغانی و شگنی و چینی و وهر
✦
کزین کینه هرگز ندارند بهر
#7
یکی شاه ختلان یکی شاه چین
✦
ز بیگانه مردم ترا نیست کین
#8
یکی شهریارست افراسیاب
✦
که آتش همی بد شناسد ز آب
#9
جهانی بدین گونه کرد انجمن
✦
بد آورد ازین رزم بر خویشتن
#10
کسی نیست بی‌آز و بی نام و ننگ
✦
همان آشتی بهتر آید ز جنگ
#11
فرستاده آمد بر پیلتن
✦
زبان پر ز گفتار و دل پر شکن
#12
بدو گفت کای مهتر رزمجوی
✦
چو رزمت سرآمد کنون بزم جوی
#13
نداری همانا ز خاقان چین
✦
ز کار گذشته بدل هیچ کین
#14
چنو باز گردد تو زو باز گرد
✦
که اکنون سپه را سرآمد نبرد
#15
چو کاموس بر دست تو کشته شد
✦
سر رزمجویان همه گشته شد
#16
چنین داد پاسخ که پیلان و تاج
✦
بنزدیک من باید و تخت عاج
#17
بتاراج ایران نهادست روی
✦
چه باید کنون لابه و گفت و گوی
#18
چو داند که لشکر بجنگ آمدست
✦
شتاب سپاه از درنگ آمدست
#19
فرستاده گفت ای خداوند رخش
✦
بدشت آهوی ناگرفته مبخش
#20
که داند که خود چون بود روزگار
✦
که پیروز برگردد از کارزار
#21
چو بشنید رستم برانگیخت رخش
✦
منم گفت شیراوژن تاج‌بخش
#22
تنی زورمند و ببازو کمند
✦
چه روز فریبست و هنگام بند
#23
چه خاقان چینی کمند مرا
✦
چه شیر ژیان دست بند مرا

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: