🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

داستان خاقان چین

❖
12 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۷ - کین‌خواهی ساوه از رستم به خون کاموس، کشته شدنش به گرز و پریشانی لشکر کشان
پس از به خاک افتادن کاموس کشانی، خویشاوند سرافراز و پرمدعای او، ساوه، کینه‌خواه و خروشان به میدان کارزار آمد. او تیغ هندیِ بران در دست گرفت و بر گرد رستم چرخیدن گرفت تا راهی برای ضربت زدن بیابد. ساوه با بانگی غرورآمیز، تهمتن را ژنده‌پیل خطاب کرد و او را به موج‌های سهمگین و خروشان نبرد بیم داد و سوگند یاد کرد که کینِ خونِ کاموس را از او بازخواهد ستاند.

چون این رجزخوانی‌ها به گوش رستم رسید، جهان‌پهلوان درنگ نکرد و دست برد و گرز گران‌سنگ و پیل‌افکن خود را برکشید. رستم پیلتن گرز را چنان بر سر و کلاه‌خودِ ساوه کوفت که سرش در دم متلاشی گشت و جانش بزاری از تن بدر رفت؛ بدان گونه که گویی آن تن هرگز سری بر خویش ندیده بود. تهمتن پیکر بی‌جان ساوه را بر خاک افکند و رخش بادپا را بر روی آن براند تا هیچ نام و نشانی از او در پهنه گیتی بر جای نماند.

سپس رستمِ دلاور به قلب سپاه دشمن زد و درفشِ کشانی را سرنگون ساخت و بیمی مرگبار بر جان لشکر توران افکند. او خشمگینانه از میمنه به میسره سپاه دشمن تاخت و هیچ گردی را تاب پایداری در برابر ضربات مهلک او نبود. خاک میدان از مغز سر سرکشان پر شد و تمام لشکر کشانی یکسره در سوگ، پریشانی و نابودی فرورفتند.
#1
یکی خویش کاموس بد ساوه نام
✦
سرافراز و هر جای گسترده کام
#2
بیامد بپیش تهمتن بجنگ
✦
یکی تیغ هندی گرفته بچنگ
#3
بگردید گرد چپ و دست راست
✦
ز رستم همی کین کاموس خواست
#4
برستم چنین گفت کای ژنده پیل
✦
ببینی کنون موج دریای نیل
#5
بخواهم کنون کین کاموس خوار
✦
اگر باشدم زین سپس کارزار
#6
چو گفتار ساوه برستم رسید
✦
بزد دست و گرز گران برکشید
#7
بزد بر سرش گرز را پیلتن
✦
که جانش برون شد بزاری ز تن
#8
برآورد و زد بر سر و مغفرش
✦
ندیدست گفتی تنش را سرش
#9
بیفگند و رخش از بر او براند
✦
ز ساوه بگیتی نشانی نماند
#10
درفش کشانی نگونسار کرد
✦
و زو جان لشکر پرآزار کرد
#11
نبد نیز کس پیش او پایدار
✦
همه خاک مغز سر آورد بار
#12
پس از میمنه شد سوی میسره
✦
غمی گشت لشکر همه یکسره

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: