🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

گفتار اندر داستان فرود سیاوش

❖
85 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱۵ - کشته شدن فرود در کمین رهام و بیژن، خودکشی جریره و سوگ و دفن شاهوار ایرانیان
چون سپیده سر زد و خورشید جهان‌آرا بر گنبد مینایی گردون برآمد، غریو جنگاوران و بانک کوس و کرنای در کوهسار کلات طنین‌انداز شد. فرود جوان با دلی پرامید و تیغی برکشیده از باره دژ برآمد و بر خیل ایرانیان تاخت. نبردی سهمگین درگرفت و از گردش گرد سواران و بارش گرز و تیر، ستیغ کوه بسان دریای قیر تاریک گشت. فرود، آن شیر هژبر کیانی، یکه‌و‌تنها صفوف دشمن را درمی‌نوردید و چنان دلاوری نشان می‌داد که شگفتی و هراس بر دل ایرانیان افتاد. اما بخت بد از راه رسید؛ هنگامی که یاران فرود بر خاک افتاده بودند و او تنها به سوی دژ بازمی‌گشت، رهام و بیژن در کمینگاه به انتظارش نشسته بودند. بیژن از نشیب کوه نمایان شد و فرود تیغ کشید تا به دفاع پردازد، اما رهام ناگهان از پشت سر تاخت و شمشیر هندی بر کتف آن شاهزاده جوان زد چنان‌که دست و دوشش جدا شد. بیژن نیز پی اسب او را برید. فرودِ زخمی و خونین، نالان خود را به درون دژ رسانید و درها بسته شد.

در درون حصار، جریره و پرستندگان، پیکر پرخونِ فرود را بر تخت عاج نهادند. شاهزاده خسته و رو به مرگ، با لبانی خشکیده مادر و کنیزان را پند داد که خویشتن را از بالای باره به زیر افکنند تا به دست سپاهیان بیژن به اسیری نروند. با خاموش شدن نفس‌های فرود، روزگار در چشم جریره تیره گشت؛ او آتشی عظیم برافروخت و گنجینه‌ها را به سرکشی شعله‌ها سپرد، پی اسبان تازی را برید و شکمشان بشکافت. سپس با خنجری آبگون بر بالین فرود آمد، رخ بر صورت نوزاد دیروز و پهلوان امروزینش نهاد و شکم خویش برکرید و بر پیکر پسر جان داد.

چون ایرانیان درِ دژ بگشودند و با این فاجعه هولناک روبرو گشتند، بهرام و گودرز پر از اشک و خشم بر بالین فرود و جریره نشستند. بهرام زاری‌کنان ایرانیان را از کیفر پروردگار و خشم کی‌خسرو بیم داد. طوس و گودرز و گیو و گرگین بر آن سرنوشت تلخ بگریستند و گودرز، طوس سرکش را بر تندی و بی‌تدبیری‌اش سخت نکوهش کرد که چگونه با لجاجت خویش، این درِ گرانبها از دودمان کیانی را به باد داد. سرانجام به فرمان سپهسالار، دخمه‌ای شاهوار بر فراز کوهسار برپا کردند، پیکر فرود را با کافور و گلاب و مشک بیاراستند و او را در کنار زراسپ و ریونیز بر تختی زرین نهادند تا گواهی ابدی بر بیداد چرخ گردون باشد.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: