🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

داستان سیاوش

❖
112 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۲۰ - تاخت افراسیاب و پیران دربند، ستیز با باژخواه، و گذر کیخسرو و گیو و فرنگیس از جیحون
چون خبر شکست سپاه توران به گوش افراسیاب رسید، روشنایی آفتاب بر دیدگانش تیره گشت. کوس جنگ بنواخت و چون آتشی سرکش با لشکری گران تاختن گرفت تا به رزمگاه رسید. آنجا جز پیکرهای بر خاک افتاده ندید و چون جویا شد، دریافت که گیو به تنهایی سپاه را پراکنده و پیران، سپهسالار توران را دست‌بسته و خوار بر زین اسب نهاده است. افراسیاب از دیدن پیرانِ دربند خشمگین شد و او را با خفت و دشنام براند و سوگند خورد که کیخسرو و گیو و فرنگیس را به تیغ تیز گردن زند.

افراسیاب هومان را فرمان داد تا با تمام شتاب به سوی لب رود جیحون بتازند، زیرا می‌دانست اگر کیخسرو از رود بگذرد، پیشگویی دانا رخ خواهد داد و پادشاهی از نژاد کیقباد و تور سر برخواهد آورد که توران را ویران می‌سازد. در این سو، گیو و فرنگیس و کیخسرو به کنار جیحون رسیدند. باژخواه و نگهبان کشتی، در ازای گذر دادن آنان، باج‌هایی گران—همچون زره جادویی، اسب سیاه بهزاد، پرستار و حتی فرنگیس—طلب کرد. گیو بر او شورید و کیخسرو، توکل بر یزدان دادار کرد. شاهزاده پاک‌نهاد سر بر خاک نهاد و از پروردگار یاری خواست؛ سپس اسب را به آب خروشان جیحون افکند و به همراه گیو و فرنگیس از میان موجهای سهمگین در بهار، بی‌کشتی گذشتند.

باژخواه که این معجزه ایزدی را دید، پشیمان و هراسان کشتی را پر از پیشکش کرد و پوزش‌خواهان پی آنان راند، اما گیو او را خوار گردانید و پاداشش نداد. زمانی که افراسیاب به لب رود رسید، کیخسرو و همراهانش به آن سوی آب رسیده بودند. افراسیاب هراسان ماند و چون خواست به آب زند، هومان او را پند داد که خویشتن را به چنگال شیران ایران و رستم و گودرز نیندازد. بدین سان تورانیان با دلی پرخون و ناامید بازگشتند.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: