🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

داستان سیاوش

❖
159 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۷ - آمدن گرسیوز با خواستهٔ آشتی، گروگان و بازگشت افراسیاب، و خشم کاووس و گسیل طوس
گرسیوز، برادر افراسیاب، با گنجینه‌ای بی‌کران از درم، دینار، گوهرهای گران‌بها، اسبان تازی و غلامان زرین‌کمر به جانب شهر بلخ تاخت. او در کرانه رود جیحون فرستاده‌ای پیش‌رو گسیل داشت تا ورود خویش را به گوش شاهزاده سیاوش و جهان‌پهلوان رستم برساند. چون گرسیوز به بارگاه بلخ درآمد، سیاوش او را با حرمت و لبخند پذیرا شد و بر پای خاست. گرسیوز از دور بر خاک افتاد و گنجینهٔ بی‌شمار افراسیاب را پیشکش کرد. رستم و سیاوش گرسیوز را یک هفته به بزم و خوانی آراسته میهمان کردند تا درباره این پیشنهاد صلح رای زنند.

شب‌هنگام، سیاوش و رستم در خلوت به سگالش نشستند. رستم که به شتاب افراسیاب بدگمان بود، پیشنهاد داد تا آزمایشی سخت پیش پای شاه توران بگذارند: فرستادن صد تن از نزدیک‌ترین خویشان و نامداران توران به عنوان گروگان، و تخلیه کامل شهرهای تسخیرشدهٔ ایران همچون سغد، سمرقند، چاچ و سپیجاب. بامدادان، سیاوش این شرایط را به گرسیوز ابلاغ کرد. گرسیوز پیک بادپایی را به نزد افراسیاب فرستاد. افراسیاب که هنوز از هراس خواب مرگبار خویش می‌لرزید، با وجود اندوه فراوان از جدایی خویشاوندانش، صد تن از بزرگان توران را به همراه خلعتهای گران‌بها به عنوان گروگان فرستاد و خود با تمامی سپاهش به سوی شهر گنگ عقب‌نشینی کرد.

با برآورده شدن تمام شروط، سیاوش به گرسیوز پاداش فراوان داد و او را روانه ساخت. سپس رستم خود راهی بارگاه کاووس‌شاه شد تا بشارت پایان جنگ و آزادی مرزهای ایران را به شهریار برساند. اما کاووس‌شاه با شنیدن خبر پیمان صلح، برافروخت و سیمایش همچون قیر تیره گشت. او سیاوش و رستم را متهم کرد که فریفتهٔ ثروت تورانیان شده و از کارزار گریخته‌اند. کاووس فرمان داد تا گروگان‌ها در بند کشیده شوند و خواستهٔ توران به آتش کشیده شود.

رستم دلاورانه در برابر شاه ایستاد و او را از پیمان‌شکنی و ننگ برحذر داشت و یادآور شد که سیاوش هرگز سوگند خویش را نخواهد شکست. اما کاووس، خشمگین‌تر از پیش، رستم را متهم ساخت که دل سیاوش را از نبرد سست کرده است. شاه به رستم فرمان داد تا در کاخ بماند و سپهسالاری لشکر را به طوس سپرد تا برای آمیختن دوباره جهان به خون و آتش گام در راه نبرد نهد. رستم با دلی پرخشم و چهره‌ای آژنگ‌خورده از بارگاه شاه بیرون رفت و طوس بوق و کوس جنگ را به صدا درآورد.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: