🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

داستان سیاوش

❖
229 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱۸ - جستن هفت‌سالهٔ گیو در توران، یافتن کیخسرو کنار چشمه و نبرد با سپاه پیران
روزگار همواره نوای بی‌وفایی می‌سراید؛ چه بس رنج‌ها که بزرگان کشیده‌اند تا نامی بر تارک گیتی نگارند، اما سرانجام خاک است که بالین همگان خواهد بود. افراسیاب، سالار توران، چون خشم و آز بر او چیره شد، شاهزادهٔ پاک‌نهاد ایران، سیاوش، را مظلومانه بر خاک افکند، بی‌خبر از آن‌که کردگار توانا درختی تابناک از پشت سیاوش برخواهد آورد که کین او را از جهان بستاند.

گودرز پیر، سالار فرزانهٔ خاندان کشواد، فرزند دلیر خویش گیو را بفرمود تا رخت رزم بندد و نهانی به خاک توران شتابد. گیو، چون شیر ژیان، کمر به فرمان بست و هفت سال تمام گرد بیابان‌ها و کوهساران توران به تنهایی گردید. او جامه از چرم گور بر تن داشت و خورش از گوشت شکار می‌ساخت؛ هر که را در راه می‌دید، نخست به ترکی از او نشان کیخسرو را می‌پرسید و اگر بی‌خبر بود، او را می‌کشت و در خاک پنهان می‌ساخت تا راز جست‌وجویش فاش نگردد.

پس از هفت سال رنج و سختی، در روزی که دل گیو از ناامیدی پر از اندوه بود، به مرغزاری خرم و پرآب رسید. در کنار چشمه‌ای تابان، جوانی سروقامت و فرهمند دید که جامی پر از می به دست داشت و هالهٔ فرّه ایزدی از سیمایش می‌درخشد؛ چنان‌که گویی منوچهر بر تخت عاج نشسته است. کیخسرو نیز با دیدن گیو، او را به فرّ پهلوانی شناخت و لبخند بر لب آورد. گیو پیش آمد و از شاهزاده خواست تا نشان کیانی را نمایان سازد. کیخسرو بازوی خویش بگشاد و گیو آن نشان سیاه را—که میراث کیقباد بر تن فرزندان شاهی بود—دید؛ اشک شوق از دیدگان ببارید و بر خاک افتاد.

آن‌گاه به سوی سرای فرنگیس شتافتند. فرنگیس، مادر خردمند کیخسرو، فرزند را پند داد تا به مرغزار نهانی شتابد و اسب سیاوش، شبرنگ بهزاد، را فراخواند. کیخسرو به مرغزار رفت و چون بهزاد نام سیاوش و آوای کیخسرو را شنید، خروشی برآورد و نزد او آمد. کیخسرو زین سیاوش را بر او نهاد. سپس فرنگیس در گنجینهٔ نهان سیاوش را بگشاد و سلاح‌های نبرد، گرز و زره و تاج شاهوار را به گیو و کیخسرو سپرد. هر سه سوار بر اسبان بادپا، پنهانی راه ایران‌زمین را پیش گرفتند.

چون خبر فرار کیخسرو به پیران ویسه رسید، لرزه بر تن سپهسالار توران افتاد. پیران بی‌درنگ کلباد و نستیهن را با سیصد سوار زبده فرستاد تا گیو را کشته و کیخسرو و فرنگیس را در بند بازگردانند. گیو که شاهزاده و مادرش را خفته دید، خود زره پوشید و چون ابری تیره بر سپاه توران خروشید. با تیغ و گرز گران چنان بر سواران تورانی تاخت که دشت از خون رزمندگان سرخرنگ شد. پیران‌سپاه شکست‌خورده و با تنی خسته و زخمی به نزد پیران بازگشتند و از دلاوری حیرت‌انگیز گیو سخن گفتند؛ پیران بر آنان خشم گرفت و فرارشان از پیش یک سوار ایرانی را ننگی بزرگ خواند.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: