🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

رزم کاووس با شاه هاماوران

❖
71 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱ - لشکرکشی کاووس به باختر، نبرد در بربرستان و آغاز جنگ هاماوران
پس از آسودگی از گزند دیوان مازندران، کی‌کاووس بر آن شد تا سراسر گیتی را زیر نگین خویش درآورد و شکوه پادشاهی خویش را به رخ جهانیان بکشد. پس لشکری بی‌شمار بیاراست و از مرزهای ایران بگذشت؛ راه توران و چین در پیش گرفت و پس از آن به خاک مکران گام نهاد. در این گذر، سراسر راه آراسته و امن بود و هیچ رنجی بر سپاهیان نرسید. سالاران و بزرگانی که بر سر راه بودند، همگی باژ و ساو شهریاری را پذیرفتند و هیچ‌کس را یارای آن نبود که نبرد با شیران ایران‌زمین را بیازماید.

چون سپاه ایران گرازان به مرز بربرستان رسید، شهریار بربرستان خشمگین شد و رزم را آراست. تیره ابر گرد و غبار از فراز اسپان برخاست، چنان‌که خورشید در بوم آسمان تاریک گشت و زمین از سم اسبان لرزید. گودرز کشواد چون آن هنگامه را دید، عمود گران برکشید و همراه با هزار نامدار ایرانی به قلب سپاه دشمن تاخت. تیغ‌ها خروشیدند و سنان‌ها جگرگاه نبردآزمایان را دریدند؛ چندان‌که سالخوردگان بربرستان چون شکست را دیدند، جگرخسته و پوزش‌خوان به پیشگاه کاووس آمدند، گردن به بندگی نهادند و زر و گوهر بسیار دادند. کاووس گناهشان ببخشود و آیین تازه‌ای بر ایشان نهاد.

سپس بانگ سنج و بوق از کوه قاف و باختر برآمد؛ مردم آن بوم و بر به پیشواز شاه آمدند و باژ گران بر سر نهادند. شاه خرسند از پذیرش فرمان، راه زابلستان پیش گرفت تا مهمان پور دستان باشد. یک ماه تمام در نیمروز به شادخواری و بزم و شکار سپری شد. اما روزگار هرگز بر یک حال نماند؛ از سوی مصر و شام بانگ سرکشی برآمد و شهریاران آن دیار سر از اطاعت کاووس برتافتند.

چون آگاهی به کاووس رسید، کوس رزم بزد و لشکری از دریا بگذشت. هزار فرسنگ آب را با کشتی‌ها پیمود تا میان سه شهر فرود آمد: مصر در دست چپ، بربر در دست راست و هاماوران در پیش رو. شاه هاماوران با لشکریان متحد خویش به جنگ برخاست. پهلوانان ایران همچون طوس، گودرز، گیو، گرگین، فرهاد، شیدوش و میلاد به میدان تاختند. دشت نبرد به دریای خون بدل گشت و آتش از سنان‌ها برآمد. چون شاه هاماوران شکست را نزدیک دید، تیغ بر زمین افکند، زنهار خواست و پذیرفت که باژ و سلیح و گوهر فراوان به پیشگاه شهریار ایران فرستد.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: