🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

رزم کاووس با شاه هاماوران

❖
39 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۹ - نجات کاووس از سقوط، سرزنش گودرز و توبهٔ چهل‌روزهٔ شاه
پس از آنکه کاووس‌شاه در آزمندانه و بی‌خردانه‌ترین پندار خویش، سوار بر تخت گردون به قصد تسخیر آسمان پرواز کرد و سرانجام بر خاک سیه افکنده شد، سپاهیان ایران سراسیمه در جستجوی شهریار گمراه خود به هر سو تاختند. خبر به جهان‌پهلوان رستم، گیو و طوس رسید. آنان با لشکری گران و بانگ کوس‌های جنگی به یاری شاه شتافتند و او را فروافتاده و خوار یافتند.

در این هنگام، گودرز پیر و خردمند پیش آمد و آتشی از خشم و سرزنش بر سر کاووس افروخت. گودرز فریاد برآورد که در تمام طول عمر خویش، پادشاهی بدین مایه تهی از خرد و دانش و رای ندیده است؛ شاهی که تیمارستان برای او شایسته‌تر از پایتخت کیانیان است. او سه بار خردسوزی پیاپی کاووس را یادآور شد: نخست یورش دیوانه‌وار به مازندران و بدبختی سپاه ایران، سپس گرفتار شدن در دام شاه هاماوران، و اینک هجوم به چرخهٔ آسمان و شمردن ستارگان! گودرز شاه را هشدار داد که از غرور دست بردارد و تنها بندگی پیشگاه پروردگار را پیشه سازد.

کاووس‌شاه که گرد خودپرستی از چهره‌اش فرو ریخته بود، با شرمساری فراوان سخنان تند اما حقِ گودرز را پذیرفت. او که غرق در پشیمانی و اندوه بود، بر تخت عماری نشست و به کاخ خویش بازگشت. شاه سرکش، درهای بارگاه را بر روی همگان ببست، جامهٔ غرور برکند، گنجینه‌های فراوان به مستمندان بخشید و چهل روز تمام رخ بر خاک تیره مالید و با دیدگانی خون‌بار و اشکی زرد از پیشگاه یزدان پاک بخشایش طلبید.

چون ناله‌ها و توبهٔ صادقانهٔ شاه از حد گذشت، جهان‌آفرین بر وی ببخشود و فرّه و آرامش را به جان او بازگرداند. کاووس بار دیگر بر تخت نشست، اما این‌بار دادگری و مهر ورزیدن پیشه ساخت؛ چنان‌که جهان از عدل او آراسته گشت و تمام سرکشان و شهریاران گیتی بار دیگر سر بر آستان او نهادند و به طاعت و وفاداری درآمدند.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: