بخش ۳ - حملهٔ افراسیاب به ایران پس از مرگ سام و رویارویی سپاهیان در دهستان
#1
چو دشت از گیا گشت چون پرنیان
✦
ببستند گردان توران میان
#2
سپاهی بیامد ز ترکان و چین
✦
هم از گرزداران خاور زمین
#3
که آن را میان و کرانه نبود
✦
همان بخت نوذر جوانه نبود
#4
چو لشکر به نزدیک جیحون رسید
✦
خبر نزد پور فریدون رسید
#5
سپاه جهاندار بیرون شدند
✦
ز کاخ همایون به هامون شدند
#6
به راه دهستان نهادند روی
✦
سپهدارشان قارن رزم‌جوی
#7
شهنشاه نوذر پس پشت اوی
✦
جهانی سراسر پر از گفت و گوی
#8
چو لشکر به پیش دهستان رسید
✦
تو گفتی که خورشید شد ناپدید
#9
سراپردهٔ نوذر شهریار
✦
کشیدند بر دشت پیش حصار
#10
خود اندر دهستان نیاراست جنگ
✦
برین بر نیامد زمانی درنگ
#11
که افراسیاب اندر ایران زمین
✦
دو سالار کرد از بزرگان گزین
#12
شماساس و دیگر خزروان گرد
✦
ز لشکر سواران بدیشان سپرد
#13
ز جنگ آوران مرد چون سی هزار
✦
برفتند شایستهٔ کارزار
#14
سوی زابلستان نهادند روی
✦
ز کینه به دستان نهادند روی
#15
خبر شد که سام نریمان بمرد
✦
همی دخمه سازد ورا زال گرد
#16
ازان سخت شادان شد افراسیاب
✦
بدید آنکه بخت اندر آمد به خواب
#17
بیامد چو پیش دهستان رسید
✦
برابر سراپرده‌ای برکشید
#18
سپه را که دانست کردن شمار!
✦
برو چارصد بار بشمر هزار
#19
بجوشید گفتی همه ریگ و شخ
✦
بیابان سراسر چو مور و ملخ
#20
ابا شاه نوذر صد و چل هزار
✦
همانا که بودند جنگی سوار
#21
به لشکر نگه کرد افراسیاب
✦
هیونی برافگند هنگام خواب
#22
یکی نامه بنوشت سوی پشنگ
✦
که جستیم نیکی و آمد به چنگ
#23
همه لشکر نوذر ار بشکریم
✦
شکارند و در زیر پی بسپریم
#24
دگر سام رفت از در شهریار
✦
همانا نیاید بدین کارزار
#25
ستودان همی سازدش زال زر
✦
ندارد همی جنگ را پای و پر
#26
مرا بیم ازو بُد به ایران زمین
✦
چو او شد، ز ایران بجوییم کین!
#27
همانا شماساس در نیمروز
✦
نشستست با تاج گیتی فروز
#28
به هنگام هر کار جستن نکوست
✦
زدن رای با مرد هشیار و دوست
#29
چو کاهل شود مرد هنگام کار
✦
ازان پس نیابد چنان روزگار
#30
هیون تکاور برآورد پر
✦
بشد نزد سالار خورشید فر
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.