بخش ۷ - تاج‌گذاری داراب به دست همای، آشکار کردن نسب و پاداش گازران
#1
ز درگاه پرده فروهشت شاه
✦
به یک هفته کس را ندادند راه
#2
جهاندار زرین یکی تخت کرد
✦
دو کرسی ز پیروزه و لاژورد
#3
یکی تاج پرگوهر شاهوار
✦
دو یاره یکی طوق گوهرنگار
#4
همه جامهٔ خسروانی به زر
✦
درو بافته چند گونه گهر
#5
نشسته ستاره‌شمر پیش شاه
✦
ز اختر همی کرد روزی نگاه
#6
به شهریور بهمن از بامداد
✦
جهاندار داراب را بار داد
#7
یکی جام پر سرخ یاقوت کرد
✦
یکی دیگری پر ز یاقوت زرد
#8
چو آمد به نزدیک ایوان فراز
✦
همای آمد از دور و بردش نماز
#9
برافشاند آن گوهر شاهوار
✦
فرو ریخت از دیده خون برکنار
#10
پسر را گرفت اندر آغوش تنگ
✦
ببوسید و ببسود رویش به چنگ
#11
بیاورد و بر تخت زرین نشاند
✦
دو چشمش ز دیدار او خیره ماند
#12
چو داراب بر تخت شاهی نشست
✦
همای آمد و تاج شاهی به دست
#13
بیاورد و بر تارک او نهاد
✦
جهان را به دیهیم او مژده داد
#14
چو از تاج دارا فروزش گرفت
✦
هما اندران کار پوزش گرفت
#15
به داراب گفت آنچ اندر گذشت
✦
چنان دان که بر ما همه بادگشت
#16
جوانی و گنج آمد و رای زن
✦
پدر مرده و شاه بی‌رای‌زن
#17
اگر بد کند زو مگیر آن به دست
✦
که جز تخت هرگز مبادت نشست
#18
چنین داد پاسخ به مادر جوان
✦
که تو هستی از گوهر پهلوان
#19
نباشد شگفت ار دل آید به جوش
✦
به یک بد تو چندین چه داری خروش
#20
جهان‌آفرین از تو خشنود باد
✦
دل بدسگالانت پر دود باد
#21
ز من یادگاری بود این سخن
✦
که هرگز نگردد به دفتر کهن
#22
برو آفرین کرد فرخ همای
✦
که تا جای باشد تو بادی به جای
#23
بفرمود تا موبد موبدان
✦
بخواند ز هر کشوری بخردان
#24
هم از لشکر آنکس که بد نامدار
✦
سرافراز شیران خنجرگزار
#25
بفرمود تا خواندند آفرین
✦
به شاهی بران نامدار زمین
#26
چو بر تاج شاه آفرین خواندند
✦
بران تخت بر گوهر افشاندند
#27
بگفت آنک اندر نهان کرده بود
✦
ازان کرده بسیار غم خورده بود
#28
بدانید کز بهمن شهریار
✦
جزین نیست اندر جهان یادگار
#29
به فرمان او رفت باید همه
✦
که او چون شبانست و گردان رمه
#30
بزرگی و شاهی و لشکر وراست
✦
بدو کرد باید همی پشت راست
#31
به شادی خروشی برآمد ز کاخ
✦
که نورسته دیدند فرخنده شاخ
#32
ببردند چندان ز هر سو نثار
✦
که شد ناپدید اندران شهریار
#33
جهان پر شد از شادمانی و داد
✦
کسی را نیامد ازان رنج یاد
#34
همای آن زمان گفت با موبدان
✦
که ای نامور باگهر بخردان
#35
به سی و دو سال آنک کردم به رنج
✦
سپردم بدو پادشاهی و گنج
#36
شما شاد باشید و فرمان برید
✦
ابی رای او یک نفس مشمرید
#37
چو داراب از تخت کی گشت شاد
✦
به آرام دیهیم بر سر نهاد
#38
زن گازر و گازر آمد دوان
✦
بگفتند کای شهریار جوان
#39
نشست کیی بر تو فرخنده باد
✦
سر بدسگالان تو کنده باد
#40
بفرمود داراب ده بدره زر
✦
بیارند پرمایه جامی گهر
#41
ز هر جامه‌ای تخته فرمود پنج
✦
بدادند آنرا که او دید رنج
#42
بدو گفت کای گازر پیشه‌دار
✦
همیشه روان را به اندیشه دار
#43
مگر زاب صندوق یابی یکی
✦
چو دارا بدو اندرون کودکی
#44
برفتند یک لب پر از آفرین
✦
ز دادار بر شهریار زمین
#45
کنون اختر گازر اندرگذشت
✦
به دکان شد و برد اشنان به دشت
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.