بخش ۴ - تندباد و پناه داراب در طاق ویران، خروش نهانی و شناختن رشنواد و خواندن گازر
#1
چنان بد که روزی یکی تندباد
✦
برآمد غمی گشت زان رشنواد
#2
یکی رعد و باران با برق و جوش
✦
زمین پر ز آب آسمان پرخروش
#3
به هر سو ز باران همی تاختند
✦
به دشت اندرون خیمه‌ها ساختند
#4
غمی بود زان کار داراب نیز
✦
ز باران همی جست راه گریز
#5
نگه کرد ویران یکی جای دید
✦
میانش یکی طاق بر پای دید
#6
بلند و کهن بود و آزرده بود
✦
یکی خسروی جای پر پرده بود
#7
نه خرگاه بودش نه پرده‌سرای
✦
نه خیمه نه انباز و نه چارپای
#8
بران طاق آزرده بایست خفت
✦
چو تنها تنی بود بی‌یار و جفت
#9
سپهبد همی گرد لشکر بگشت
✦
بران طاق آزرده اندر گذشت
#10
ز ویران خروشی به گوش آمدش
✦
کزان سهم جای خروش آمدش
#11
که ای طاق آزرده هشیار باش
✦
برین شاه ایران نگهدار باش
#12
نبودش یکی خیمه و یار و جفت
✦
بیامد به زیر تو اندر بخفت
#13
چنین گفت با خویشتن رشنواد
✦
که این بانگ رعدست گر تندباد
#14
دگر باره آمد ز ایوان خروش
✦
که ای طاق چشم خرد را مپوش
#15
که در تست فرزند شاه اردشیر
✦
ز باران مترس این سخن یادگیر
#16
سیم بار آوازش آمد به گوش
✦
شگفتی دلش تنگ شد زان خروش
#17
به فرزانه گفت این چه شاید بدن
✦
یکی را سوی طاق باید شدن
#18
ببینید تا اندرو خفته کیست
✦
چنین بر تن خود برآشفته کیست
#19
برفتند و دیدند مردی جوان
✦
خردمند و با چهرهٔ پهلوان
#20
همه جامه و باره تر و تباه
✦
ز خاک سیه ساخته جایگاه
#21
به پیش سپهبد بگفت آنچ دید
✦
دل پهلوان زان سخن بردمید
#22
بفرمود کو را بخوانید زود
✦
خروشی برین سان که یارد شنود
#23
برفتند و گفتند کای خفته مرد
✦
ازین خواب برخیز و بیدار گرد
#24
چو دارا به اسپ اندر آورد پای
✦
شکسته رواق اندر آمد ز جای
#25
چو سالار شاه آن شگفتی بدید
✦
سرو پای داراب را بنگرید
#26
چنین گفت کاینت شگفتی شگفت
✦
کزین برتر اندیشه نتوان گرفت
#27
بشد تیز با او به پرده‌سرای
✦
همی گفت کای دادگر یک خدای
#28
کسی در جهان این شگفتی ندید
✦
نه از کار دیده بزرگان شنید
#29
بفرمود تا جامه‌ها خواستند
✦
به خرگاه جایی بیاراستند
#30
به کردار کوه آتشی برفروخت
✦
بسی عود و با مشک و عنبر بسوخت
#31
چو خورشید سر برزد از کوهسار
✦
سپهبد برفتن بر آراست کار
#32
بفرمود تا موبدی رهنمای
✦
یکی دست جامه ز سر تا به پای
#33
یکی اسپ با زین و زرین ستام
✦
کمندی و تیغی به زرین نیام
#34
به داراب دادند و پرسید زوی
✦
که ای شیردل مهتر نامجوی
#35
چو مردی تو و زادبومت کجاست
✦
سزد گر بگویی همه راه راست
#36
چو بشنید داراب یکسر بگفت
✦
گذشته همی برگشاد از نهفت
#37
بران سان که آن زن برو کرد یاد
✦
سخنها همی گفت با رشنواد
#38
ز صندوق و یاقوت و بازوی خویش
✦
ز دینار و دیبا به پهلوی خویش
#39
یکایک به سالار لشکر بگفت
✦
ز خواب و ز آرام و خورد و نهفت
#40
هم‌انگه فرستاد کس رشنواد
✦
فرستاده را گفت بر سان باد
#41
زن گازر و گازر و مهره را
✦
بیارید بهرام و هم زهره را
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.