✦

دوره پهلوانی (کیانیان)

پادشاهی همای چهرزاد سی و دو سال بود

❖

50 بیت در این گفتار

برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید

دوگانه شعر و نثر روایت منثور داستان (Prose Retelling) ابیات اصیل شاهنامه (Distichs)

بخش ۵ - نبرد داراب با رومیان، آفرین و بخشش رشنواد و باژ فرستادن قیصر

بگفت این و زان جایگه برگرفت

✦

ازان مرز تا روم لشکر گرفت

سپهبد طلایه به داراب داد

✦

طلایه سنان را به زهر آب داد

هم‌انگه طلایه بیامد ز روم

✦

وزین سو نگهدار این مرز و بوم

زناگه دو لشکر بهم بازخورد

✦

برآمد هم‌آنگاه گرد نبرد

همه یک به دیگر برآمیختند

✦

چو رود روان خون همی ریختند

چو داراب دید آن سپاه نبرد

✦

به پیش اندر آمد به کردار گرد

ازان لشکر روم چندان بکشت

✦

که گفتی فلک تیغ دارد به مشت

همی رفت زان گونه بر سان شیر

✦

نهنگی به چنگ اژدهایی به زیر

چنین تا به لشکرگه رومیان

✦

همی تاخت بر سان شیر ژیان

#10

زمین شد ز رومی چو دریای خون

✦

جهانجوی را تیغ شد رهنمون

#11

به پیروزی از رومیان گشت باز

✦

به نزدیک سالار گردنفراز

#12

بسی آفرین یافت از رشنواد

✦

که این لشکر شاه بی‌تو مباد

#13

چو ما بازگردیم زین رزم روم

✦

سپاه اندر آید به آباد بوم

#14

تو چندان نوازش بیابی ز شاه

✦

ز اسپ و ز مهر و ز تیغ و کلاه

#15

همه شب همی لشکر آراستند

✦

سلیح سواران بپیراستند

#16

چو خورشید برزد سر از تیره راغ

✦

زمین شد به کردار روشن چراغ

#17

بهم بازخوردند هر دو سپاه

✦

شد از گرد خورشید تابان سیاه

#18

چو داراب پیش آمد و حمله برد

✦

عنان را به اسپ تگاور سپرد

#19

به پیش صف رومیان کس نماند

✦

ز گردان شمشیرزن بس نماند

#20

به قلب سپاه اندر آمد چو گرگ

✦

پراگنده کرد آن سپاه بزرگ

#21

وزان جایگه شد سوی میمنه

✦

بیاورد چندی سلیح و بنه

#22

همه لشکر روم برهم درید

✦

کسی از یلان خویشتن را ندید

#23

دلیران ایران به کردار شیر

✦

همی تاختند از پس اندر دلیر

#24

بکشتند چندان ز رومی سپاه

✦

که گل شد ز خون خاک آوردگاه

#25

چهل جاثلیق از دلیران بکشت

✦

بیامد صلیبی گرفته به مشت

#26

چو زو رشنواد آن شگفتی بدید

✦

ز شادی دل پهلوان بردمید

#27

برو آفرین کرد و چندی ستود

✦

بران آفرین مهربانی فزود

#28

شب آمد جهان قیرگون شد به رنگ

✦

همی بازگشتند یکسر ز جنگ

#29

سپهبد به لشکرگه رومیان

✦

برآسود و بگشاد بند میان

#30

ببخشید در شب بسی خواسته

✦

شد از خواسته لشکر آراسته

#31

فرستاد نزدیک داراب کس

✦

که ای شیردل مرد فریادرس

#32

نگه کن کنون تا پسند تو چیست

✦

وزی خواسته سودمند تو چیست

#33

نگه دار چیزی که رای آیدت

✦

ببخش آنچ دل رهنمای آیدت

#34

هرآنچ آن پسندت نیاید ببخش

✦

تو نامی‌تری از خداوند رخش

#35

چو آن دید داراب شد شادکام

✦

یکی نیزه برداشت از بهر نام

#36

فرستاد دیگر سوی رشنواد

✦

بدو گفت پیروز بادی و شاد

#37

چو از باختر تیره شد روی مهر

✦

بپوشید دیبای مشکین سپهر

#38

همان پاس از تیره شب درگذشت

✦

طلایه پراگنده بر گرد دشت

#39

غو پاسبان خاست چون زلزله

✦

همی شد چو آواز شیر یله

#40

چو زرین سپر برگرفت آفتاب

✦

سر جنگجویان برآمد ز خواب

#41

ببستند گردان ایران میان

✦

همی تاختند از پس رومیان

#42

به شمشیر تیز آتش افروختند

✦

همه شهرها را همی سوختند

#43

ز روم و ز رومی برانگیخت گرد

✦

کس از بوم و بر یاد دیگر نکرد

#44

خروشی به زاری برآمد ز روم

✦

که بگذاشتند آن دلارام بوم

#45

به قیصر بر از کین جهان تنگ شد

✦

رخ نامدارانش بی‌رنگ شد

#46

فرستاده آمد بر رشنواد

✦

که گر دادگر سر نپیچد ز داد

#47

شدند آنک جنگی بد از جنگ سیر

✦

سر بخت روم اندرآمد به زیر

#48

که گر باژ خواهید فرمان کنیم

✦

بنوی یکی باز پیمان کنیم

#49

فرستاد قیصر ز هر گونه چیز

✦

ابا برده‌ها بدره بسیار نیز

#50

سپهبد پذیرفت زو آنچ بود

✦

ز دینار وز گوهر نابسود

پادشاهی همای چهرزاد سی و دو سال بود

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما