🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

پادشاهی لهراسپ

❖
56 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱۵ - فرستادن قالوس به درگاه لهراسپ برای باژخواهی و شناختن گشتاسپ از سیمای زریر
روزگاری چند بر پایه گردش سپهر برین بگذشت و زمانه دگرگون شد. قیصر روم که اینک از شجاعت و دلاوری پهلوان ناشناس خود، فرخ‌زاد (گشتاسپ)، دلی پرامید یافته بود، رو به او کرد و گفت که وقت آن رسیده تا بر کشور شاهنشاهی ایران نیز سرآوری یابیم. قیصر تصمیم گرفت فرستاده‌ای فرزانه و پاک‌نهاد به نام قالوس را روانه ایران‌زمین کند تا از لهراسپ‌شاه باژ و ساو بخواهد و هشدار دهد که اگر فرمان نبرد، لشکری گران از روم و دشت نیزه‌وران به فرماندهی فرخ‌زاد، بوم و بر ایران را ویران خواهد ساخت. گشتاسپ نیز با هوشمندی این رای را ستود تا چرخش روزگار راز او را آشکار سازد.

قالوس پیک تندپا، به کردار باد راهی ایران شد و چون به درگاه باشکوه شهریار ایران رسید، شکوه بارگاه کیانی او را شگفت‌زده ساخت. لهراسپ‌شاه بر تخت عاج جلوس کرد، تاج گوهرنشان بر سر نهاد و بزرگان ایران در گرد او حلقه زدند. پرده برافتاد و قالوس پیام غرورآمیز و تهدیدآمیز قیصر را بازخواند. لهراسپ از شنیدن این سخنان در درون برآشفت و اندوهگین شد، اما برپایه آیین مهمان‌نوازی شاهانه، خشم خویش را فروخورد و دستور داد بساط بزم و پذیرایی شایسته‌ای از دیبا و زر و خروش و می برای فرستاده روم آماده سازند. با این همه، شب‌هنگام لهراسپ‌شاه از اندیشه سرکش رومیان خواب بر چشم نداشت.

سپیده‌دم، لهراسپ فرزند دلاورش زریر را پیش خواند و با او به راز نشست. سپس ایوان را از بیگانگان بپرداختند و قالوس را به خلوت شاهی بار دادند. لهراسپ با فرستاده رومی به نرمی اما با دقتی خردمندانه سخن گفت و پرسید: «روم هرگز چنین شوکتی نداشت و قیصر همواره زبون شهریاران ایران بود. چه شد که ناگهان چنین جسارت یافت و حتی الیاس، پهلوان نامدار خزر را به بند کشید و باژخواه جهان شد؟»

قالوس پاسخ داد: «ای شهریار، سواری شگفت به روم درآمده که شیر ژیان را به دست می‌گیرد، در رزم خندان است و در بزم میگسار. او گرگ پیل‌پیکر و اژدهای هولناک را تباه کرده و قیصر گرامی‌ترین دختر خویش را به او داده است.» لهراسپ که دلش از امید می‌تپید پرسید: «این مرد پرخاشجو در بالا و دیدار به چه کسی می‌ماند؟» قالوس نگاهی به بزرگان مجلس افکند و گفت: «در چهره، قامت، منش و فرهنگ، گویی خدنگِ زریر دلیر است!» با شنیدن این سخن، خنده بر لب‌های لهراسپ نشست و دلمردگی‌اش به شادمانی بدل شد، چرا که دانست پهلوان بی‌همتای روم کسی جز فرزند گمگشته‌اش گشتاسپ نیست. شاه ایران فرستاده روم را با بدره‌ها و جامه‌های گرانبها بنواخت و او را شادمان بازگرداند تا به قیصر بگوید که سپاه ایران آماده رزم و دیدار است.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: