🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

پادشاهی لهراسپ

❖
51 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۳ - رفتن گشتاسپ به کابل، بازگرداندن زریر، جشن آشتی با لهراسپ و گله از تاج کاوسیان
گشتاسپ، خشمگین و دلشکسته از بی‌مهری پدر، باره خویش را به سوی سرزمین کابل تاخت. چشمانش پر از اشک و دلی لبریز از کین داشت، تا آنگاه که به نزهتگاهی بس خرم و سرسبز در نزدیکی کابل رسید؛ جایی با درختان پربرگ، جویبارهایی چون می و شیر، و کوهسارانی آکنده از نخچیر. او و همراهانش روزی را در آن مرغزار به شادخواری و خلوت گذراندند. با فرو رفتن خورشید، بساط میگساری بر لب جوی افراشتند و چون سپیده دمید، با بازهای شکاری و یوزان تیزپا به صید آهوان شتافتند.

در این میان، زریر سپهبد، برادر وفادار گشتاسپ، که بی‌هیچ آسایش و درنگی بر اثر سم اسبان او می‌تاخت، از راه رسید. آواز کوبش سم اسبان در کوهسار پیچید و گشتاسپ هوشیارانه گوش خواباند و به مهتران خویش گفت: «این غوغا جز صدای اسب سهمگین زریر نیست، که غرش او به شیر ژیان می‌ماند و بی‌گمان با سپاهی جنگجو در پی ماست.» دیری نپایید که گردی بنفش‌گون بر آسمان نشست و درفش پیل‌پیکر ایرانیان از میان غبار پدیدار گشت. زریر چون باد دمان از راه رسید و با دیدن برادر، با چشمان گریان از اسب فرود آمد، به پیشگاه یزدان دادار سپاس گزارد و گشتاسپ را تنگ در آغوش کشید.

سران و بزرگان سپاه گرد آمدند و به گفتگو نشستند. یکی از سالار نامور ایران زبان به پند گشود و به گشتاسپ گفت که اخترشناسان و دانشمندان ایران‌زمین بر این باورند که ستاره او چون کی‌خسرو درخشان است و به تخت و تاج مهی خواهد رسید؛ پس سزاوار نیست که تاج شاهی هندوستان را بر سر نهد، چه آن مردم یزدان‌پرست نیستند و همتایی با او ندارند. او گشتاسپ را اندرز داد که به درگاه پدر بازگردد و رنجش بی‌دلیل را از دل بزداید. گشتاسپ پاسخ داد که در دیدگان پدر هیچ ارجی ندارد، چرا که لهراسپ تمام بزرگی و تاج خسروی را تنها برای دودمان کاووس و یاد کی‌خسرو می‌خواهد؛ مگر آنکه تاج شاهی ایران را به او سپارد، وگرنه به جایی خواهد رفت که دست هیچ‌کس به او نرسد.

با این حال، به پایمردی و خواهش برادر، گشتاسپ از آن مرغزار بازگشت و روی به پایتخت آورد. چو لهراسپ‌شاه از آمدن فرزند آگاه شد، با لشکری گران به پیشبازش شتافت. گشتاسپ از باره پیاده شد و نیایش آورد. شاه لهراسپ فرزند را در بر گرفت، پوزش خواست و خاستگاه پادشاهی را از آنِ او دانست و گفت که نام تاج و تخت از آنِ من است، اما مهر و فرمان و پیمان جهان بر عهده توست. آنان گام به ایوان گوهرنگار نهادند و جشنی بس شکوهمند برافراشتند که از گردون ستاره بر آن می‌بارید. اما در میان جوش و خروش بزم و گساریدن می، لهراسپ بار دیگر یاد کی‌خسرو و کاوسیان را زنده کرد. این سخنان، آتش کین را در دل گشتاسپ شعله‌ور ساخت؛ او دریافت که مهر پدر هرگز از نژاد کاووس بریده نخواهد شد و اندیشه سرکشی و جستجوی تاج و تخت برتر در سرش جان دوباره گرفت.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: