🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

پادشاهی لهراسپ

❖
43 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۲ - خواست تاج و تخت از لهراسپ، رنجش گشتاسپ و گریز شبانه‌اش به هند
در روزگار پادشاهی لهراسپ، دو فرزند ماهرو و سزاوار تاج و نگین برآمدند: گشتاسپ و زریر. هر دو در دلیری و دانش بر یگانگان روزگار پیشی گرفته بودند و نسب از کیخسرو و کاووس کی می‌بردند. لهراسپ اگرچه از داشتن چنین فرزندانی دلشاد بود، اما همواره سرِ گشتاسپ را پر از غرور و سرکشی می‌دید و از این رو دل بر او یکدله نمی‌کرد. رنجش و کینه در دل گشتاسپ ریشه دواند تا روزی که در سرزمین پارس، شاه گیتی زیر سایه‌سار درختی گل‌افشان مجلسی آراست و سران سپاه و بزرگان را به جام می فراخواند.

در میان بزم، گشتاسپ باده در دست برپا خاست و زبان به سخن گشود. او ستایش پدر آغاز کرد، اما سپس پرده از خواست درون برداشت و یادآور شد که کیخسرو پیش از رفتن، پادشاهی را به لهراسپ سپرد؛ اکنون اگر لهراسپ او را شایسته می‌داند، باید نام او را بر تاج و تخت کیانی ثبت کند و ولایتعهد یا شاهی به وی بخشد. لهراسپ اما پاسخ داد که سرکشی و تندی شایسته شهریاران نیست و سخن کیخسرو را یاد آورد که شاهِ نادادگر چون درختی پرآب می‌شود که باغ را زیان می‌رسانید. لهراسپ فرزند را ملامت کرد که هنوز جوانی بر تو چیره است و نباید پای از گلیم خویش بیرون نهی.

گشتاسپ از سخنان پدر رخساره‌اش زرد گشت و با دلی پرخون از مجلس بیرون آمد. او که از بی‌مهری پدر به ستوه آمده بود، به میان سیصد سوارِ زبده و وفادار خویش برگشت و راز دل بازگفت. گشتاسپ اعلام کرد که شبانه بارگاه لهراسپ را ترک خواهد گفت و به سوی هندوستان خواهد رفت، چرا که پادشاه هند نامه‌ای از مشک و پرند برای او فرستاده و فرمانبرداری خویش را اعلام داشته است. با تاریک شدن هوا، گشتاسپ گرز گران بربست و همراه سوارانش راه دیار هند پیش گرفت.

چون بامداد فرا رسید و لهراسپ از گریز فرزند آگاه شد، شادی از دلش رخت بربست. جهان‌دیدگان و بزرگان را گرد آورد و از ناسپاسی و شتاب‌زدگی گشتاسپ نالید. پس زریر دلاور را فراخواند و هزار سوارِ جنگجو به او سپرد تا به سرعت به سوی هندوستان بتازد و برادر را بازگرداند. همچنین گستهمِ نوذر را به سوی روم و گرازه را به دیار چین فرستاد تا هیچ راهی بر گشتاسپ بسته نماند.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: