#1
چو بگذشت از آن بر فریدون دو هشت
✦
ز البرز کوه اندر آمد به دشت
“When twice eight years had passed over Fereydun, he came down from Mount Alborz into the plain.”
#2
بر مادر آمد پژوهید و گفت
✦
که بگشای بر من نهان از نهفت
“He came unto his mother, seeking truth, and said: 'Unveil for me what has been kept hidden.'”
#3
بگو مر مرا تا که بودم پدر؟
✦
کیم من؟ ز تخم کدامین گهر؟
“'Tell me now, who was my father? Who am I? From what noble seed and jewel am I born?'”
#4
چه گویم کیم بر سر انجمن؟
✦
یکی دانشی داستانم بزن
“'What shall I say in noble gatherings as to who I am? Tell me a wise and truthful tale.'”
#5
فرانک بدو گفت کای نامجوی
✦
بگویم تو را هر چه گفتی بگوی
“Faranak spoke to him: 'O seeker of renown, I shall tell you all that you have asked.'”
#6
تو بشناس کز مرز ایران زمین
✦
یکی مرد بد نام او آبتین
“'Know that within the realm of Iran, there lived a man whose name was Abtin.'”
#7
ز تخم کیان بود و بیدار بود
✦
خردمند و گرد و بی‌آزار بود
“'He was of royal Kianid blood, vigilant and wise, a brave champion who caused no harm.'”
#8
ز طهمورث گرد بودش نژاد
✦
پدر بر پدر بر همی داشت یاد
“'His lineage traced back to Tahmuras the brave, remembered proudly through generations.'”
#9
پدر بد تو را و مرا نیک شوی
✦
نبد روز روشن مرا جز بدوی
“'He was your father and my noble husband; without him, bright day was dark to me.'”
#10
چنان بد که ضحاک جادوپرست
✦
از ایران به جان تو یازید دست
“'Thus it befell that Zahhak the sorcerer stretched forth his hand against your very life.'”
#11
از او من نهانت همی داشتم
✦
چه مایه به بد روز بگذاشتم
“'I kept you hidden from him in secret, enduring so many dark and painful days.'”
#12
پدرت آن گرانمایه مرد جوان
✦
فدی کرده پیش تو روشن روان
“'Your father, that precious young hero, sacrificed his bright soul before you.'”
#13
ابر کتف ضحاک جادو دو مار
✦
برست و برآورد از ایران دمار
“'Upon the shoulders of Zahhak the sorcerer, two serpents grew, bringing ruin to Iran.'”
#14
سر بابت از مغز پرداختند
✦
همان اژدها را خورش ساختند
“'They struck off your father's head for his brain, serving it as nourishment to that dragon.'”
#15
سرانجام رفتم سوی بیشه‌ای
✦
که کس را نه زآن بیشه اندیشه‌ای
“'At last I fled unto a secret grove, of which no man had any thought or knowledge.'”
#16
یکی گاو دیدم چو خرم بهار
✦
سراپای نیرنگ و رنگ و نگار
“'There I saw a cow as fair as joyous spring, filled with wonder, color, and rich beauty.'”
#17
نگهبان او، پای کرده به‌کش
✦
نشسته به بیشه درون شاه‌فش
“'Its keeper sat within the lush forest, kingly in heart, watching over it with care.'”
#18
بدو دادمت روزگاری دراز
✦
همی پروردیدت به بر بر به ناز
“'I gave you unto him for a long season, and he nursed you in tenderness at his chest.'”
#19
ز پستان آن گاو طاووس رنگ
✦
برافراختی چون دلاور پلنگ
“'From the udder of that peacock-hued cow, you grew strong like a brave leopard.'”
#20
سرانجام زآن گاو و آن مرغزار
✦
یکایک خبر شد سوی شهریار
“'In the end, news of that cow and meadow reached the ears of the ruler Zahhak.'”
#21
ز بیشه ببردم تو را ناگهان
✦
گریزنده ز ایوان و از خان و مان
“'I bore you swiftly away from that forest, fleeing palace, home, and heritage.'”
#22
بیامد بکشت آن گرانمایه را
✦
چنان بی‌زبان مهربان دایه را
“'He came and slaughtered that precious creature—that tender, loving, speechless nurse.'”
#23
وز ایوان ما تا به خورشید خاک
✦
برآورد و کرد آن بلندی مغاک
“'And from our halls unto the sun he raised the dust, turning our towering home into a pit.'”
#24
فریدون چو بشنید بگشاد گوش
✦
ز گفتار مادر برآمد به جوش
“When Fereydun heard this, he gave ear, and his mind boiled at his mother's words.”
#25
دلش گشت پردرد و سر پر ز کین
✦
به ابرو ز خشم اندر آورد چین
“His heart grew full of pain, his head filled with vengeance, and his brows knit with fierce wrath.”
#26
چنین داد پاسخ به مادر که شیر
✦
نگردد مگر ز آزمایش دلیر
“He answered his mother: 'A lion grows not brave save through the ordeal of trial!'”
#27
کنون کردنی کرد جادوپرست
✦
مرا برد باید به شمشیر دست
“'Now that sorcerer-worshipper has done his deed, I must lay my hand upon the sword!'”
#28
بپویم به فرمان یزدان پاک
✦
برآرم ز ایوان ضحاک خاک
“'By the command of holy God, I shall march and raise dust from the palace of Zahhak!'”
#29
بدو گفت مادر که این رای نیست
✦
تو را با جهان سر به سر پای نیست
“His mother said: 'This is no wise counsel; you cannot contend against the entire world.'”
#30
جهاندار ضحاک با تاج و گاه
✦
میان بسته فرمان او را سپاه
“'The lord of the world Zahhak wears crown and throne, and vast armies stand girded to his command.'”
#31
چو خواهد ز هر کشوری صدهزار
✦
کمر بسته او را کند کارزار
“'Whenever he desires, a hundred thousand from every land stand ready to do battle for him.'”
#32
جز این است آیین پیوند و کین
✦
جهان را به چشم جوانی مبین
“'The custom of lineage and vengeance is otherwise; do not view the world with youthful eyes!'”
#33
که هر کاو نبید جوانی چشید
✦
به گیتی جز از خویشتن را ندید
“'For whoever tastes the wine of youth sees nothing in the world except himself.'”
#34
بدان مستی اندر دهد سر بباد
✦
تو را روز جز شاد و خرم مباد
“'In that drunkenness he gives his head to the wind—may your days be nothing but happy and blest!'”