بخش ۶ - شانزده‌سالگی فریدون و آگاهی او از گذشته و سرنوشت پدرش
#1
چو بگذشت از آن بر فریدون دو هشت
✦
ز البرز کوه اندر آمد به دشت
#2
بر مادر آمد پژوهید و گفت
✦
که بگشای بر من نهان از نهفت
#3
بگو مر مرا تا که بودم پدر؟
✦
کیم من؟ ز تخم کدامین گهر؟
#4
چه گویم کیم بر سر انجمن؟
✦
یکی دانشی داستانم بزن
#5
فرانک بدو گفت کای نامجوی
✦
بگویم تو را هر چه گفتی بگوی
#6
تو بشناس کز مرز ایران زمین
✦
یکی مرد بد نام او آبتین
#7
ز تخم کیان بود و بیدار بود
✦
خردمند و گرد و بی‌آزار بود
#8
ز طهمورث گرد بودش نژاد
✦
پدر بر پدر بر همی داشت یاد
#9
پدر بد تو را و مرا نیک شوی
✦
نبد روز روشن مرا جز بدوی
#10
چنان بد که ضحاک جادوپرست
✦
از ایران به جان تو یازید دست
#11
از او من نهانت همی داشتم
✦
چه مایه به بد روز بگذاشتم
#12
پدرت آن گرانمایه مرد جوان
✦
فدی کرده پیش تو روشن روان
#13
ابر کتف ضحاک جادو دو مار
✦
برست و برآورد از ایران دمار
#14
سر بابت از مغز پرداختند
✦
همان اژدها را خورش ساختند
#15
سرانجام رفتم سوی بیشه‌ای
✦
که کس را نه زآن بیشه اندیشه‌ای
#16
یکی گاو دیدم چو خرم بهار
✦
سراپای نیرنگ و رنگ و نگار
#17
نگهبان او، پای کرده به‌کش
✦
نشسته به بیشه درون شاه‌فش
#18
بدو دادمت روزگاری دراز
✦
همی پروردیدت به بر بر به ناز
#19
ز پستان آن گاو طاووس رنگ
✦
برافراختی چون دلاور پلنگ
#20
سرانجام زآن گاو و آن مرغزار
✦
یکایک خبر شد سوی شهریار
#21
ز بیشه ببردم تو را ناگهان
✦
گریزنده ز ایوان و از خان و مان
#22
بیامد بکشت آن گرانمایه را
✦
چنان بی‌زبان مهربان دایه را
#23
وز ایوان ما تا به خورشید خاک
✦
برآورد و کرد آن بلندی مغاک
#24
فریدون چو بشنید بگشاد گوش
✦
ز گفتار مادر برآمد به جوش
#25
دلش گشت پردرد و سر پر ز کین
✦
به ابرو ز خشم اندر آورد چین
#26
چنین داد پاسخ به مادر که شیر
✦
نگردد مگر ز آزمایش دلیر
#27
کنون کردنی کرد جادوپرست
✦
مرا برد باید به شمشیر دست
#28
بپویم به فرمان یزدان پاک
✦
برآرم ز ایوان ضحاک خاک
#29
بدو گفت مادر که این رای نیست
✦
تو را با جهان سر به سر پای نیست
#30
جهاندار ضحاک با تاج و گاه
✦
میان بسته فرمان او را سپاه
#31
چو خواهد ز هر کشوری صدهزار
✦
کمر بسته او را کند کارزار
#32
جز این است آیین پیوند و کین
✦
جهان را به چشم جوانی مبین
#33
که هر کاو نبید جوانی چشید
✦
به گیتی جز از خویشتن را ندید
#34
بدان مستی اندر دهد سر بباد
✦
تو را روز جز شاد و خرم مباد
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.