🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

گفتار اندر داستان فرود سیاوش

❖
18 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱۴ - شب بستن دژ کلات، خواب آتش جریره و آمادگی فرود برای نبرد
با فرو نشستن آفتاب جهان‌تاب و فرورفتن گیتی در تاریکی شب، سپاه هزارنفره از دژداران دلاور از گذرگاه تنگ کلات وارد دژ شدند. درهای استوار قلعه بسته شد و آوای زنگ‌ها و جرس‌ها بر فراز برج‌ها طنین‌انداز گردید. جریره، همسر سپیدبخت سیاوش و مادر فرود، اندوهگین و پردرد بر تخت خویش خفت. در خواب، دیده‌ای بس هولناک یافت: آتشی سهمگین از دژ بلند کلات زبانه کشید، تمام سپیدکوه در شعله‌هایش سوخت و قلعه و پرستندگان و خدمه را یکسره در برگرفت.

جریره با دلی آکنده از درد و روانی پریشان از خواب پرید. شتابان بر باره دژ برآمد و نگاهی به بیرون افکند؛ دشتی و کوهی دید سرشار از نبردآوران، پوشیده در درع و نیزه. اشک خونین بر رخسار روان کرد و شتابان بر بالین فرود امد. او را بیدار کرد و گفت: «ای فرزند، بیدار شو که اختر بد بر ما چیره گشته! کوه به تمامی در محاصره دشمنان است و سرتاسر را نیزه و جوشن فراگرفته.»

فرود دلاور، بی‌آنکه هراسی به دل راه دهد، رو به مادر کرد و گفت: «ای مادر، چرا دلت چنین از اندوه پردود است؟ اگر سرنوشت من پایان یافته باشد، هیچ‌کس نمی‌تواند بر تقدیر پیشی گیرد. پدرم نیز در نوجوانی و جوانی به خون غلتید و خورشید روزگار من نیز چون او غروب خواهد کرد. او به دست گروی به شهادت رسید و اینک بیژن بر جان من تازنده است. اما بدان که زنهار از ایرانیان نخواهم خواست و چون غرمی سرکش در کوهسار تا پای جان خواهم جنگید!»

پس فرود دستور داد تا به تمامی سپاهیانش ترگ و جوشن داده شد، خود ترگی رومی بر سر نهاد، خفتان نبرد بر میان بست و کمان کیانی بر دست گرفت تا برای دفاع از شرف و دژ کلات به نبردگاه درآید.
#1
چو خورشید تابنده شد ناپدید
✦
شب تیره بر چرخ لشکر کشید
#2
دلیران دژدار مردی هزار
✦
ز سوی کلات اندر آمد سوار
#3
در دژ ببستند زین روی تنگ
✦
خروش جرس خاست و آوای زنگ
#4
جریره بتخت گرامی بخفت
✦
شب تیره با درد و غم بود جفت
#5
بخواب آتشی دید کز دژ بلند
✦
برافروختی پیش آن ارجمند
#6
سراسر سپد کوه بفروختی
✦
پرستنده و دژ همی سوختی
#7
دلش گشت پر درد و بیدار گشت
✦
روانش پر از درد و تیمار گشت
#8
بباره برآمد جهان بنگرید
✦
همه کوه پرجوشن و نیزه دید
#9
رخش گشت پرخون و دل پر ز دود
✦
بیامد به بالین فرخ فرود
#10
بدو گفت بیدار گرد ای پسر
✦
که ما را بد آمد ز اختر بسر
#11
سراسر همه کوه پر دشمنست
✦
در دژ پر از نیزه و جوشنست
#12
بمادر چنین گفت جنگی فرود
✦
که از غم چه داری دلت پر ز دود
#13
مرا گر زمانه شدست اسپری
✦
زمانه ز بخشش فزون نشمری
#14
بروز جوانی پدر کشته شد
✦
مرا روز چون روز او گشته شد
#15
بدست گروی آمد او را زمان
✦
سوی جان من بیژن آمد دمان
#16
بکوشم نمیرم مگر غرم‌وار
✦
نخواهم ز ایرانیان زینهار
#17
سپه را همه ترگ و جوشن بداد
✦
یکی ترگ رومی بسر برنهاد
#18
میانرا بخفتان رومی ببست
✦
بیامد کمان کیانی بدست

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: