پیران ویسه هزار سوار جنگجو و نامدار از میان ترکان برگزید و شتابان در پی کیخسرو و گیو تاخت. او سپاهیانش را برانگیخت تا شب و روز همچون شیران ژیان بتازند و لجام اسبان را رها سازند؛ چرا که اگر گیو و کیخسرو سلامت به خاک ایران می‌رسیدند، دلاوران ایرانی خرار و خروشان می‌شدند و روزگار افراسیاب به تاریکی می‌گرایید. لشکر توران شب و روز بی‌هیچ آرام و خوابی تاخت تا به کرانه رودی ژرف رسید. در آن سوی رود، فرنگیس بر پاسگاه بیدار نشسته بود و گیو و شهریار جوان، کیخسرو، در خوابی خوش غنوده بودند.
فرنگیس از دور درفش تورانیان را دید و دوان بر سر گیو آمد و او را از خواب بیدار کرد و هشدار داد که روزگار رنج و گریز فرا رسیده است. کیخسرو نیز برخاست و خواست تا خود پا به میدان نبرد گذارد و شمشیر بکشد، اما گیو پهلوان، شاهزاده و مادرش را سپاس‌گزارانه به بالای تپه‌ای فرستاد و خود نبرد با سپاه دشمن را بر عهده گرفت. گیو زره رزم پوشید، بر باره خویش نشست و چون رعد بهاران فریاد برآورد و پیران را به رزم فراخواند.
پیران به گیو تاخت و او را دیوزاد و بی‌خرد خواند که تنها به جنگ سپاهی هزارنفره آمده است. اما گیو به میان رود زد و پیران نیز گرایان به رود فرورفت. گیو با هوشمندی، پیران را از لشکرش دور کرد، سپس کمند پیچان خویش را از فتراک برگشاد و بر گردن سپهسالار توران انداخت. پیران از زین گسست و خوار و زبون به خاک افتاد. گیو او را دست‌بسته بر لب رود افکند، زرهش را برکند و خود درفش پیران را به دست گرفت و بر سپاه ترکان زد.
گیو تک و تنها چون شیری که به گله گوسفندان زند، بر هزار سوار تورانی حمله برد. گرز گران برافراشت، تیغ کشید و لشکریان توران را چنان درهم کوبید که کشته‌ها بر زمین چون کوه تلنبار شد و مابقی سپاه به هزیمت گریختند. گیو پس از درهم‌شکستن لشکر، به نزد پیران برگشت تا سر از تنش جدا کند و سوگندی را که برای ریختن خون قاتلان و ستمکاران سیاوش خورده بود، به جای آورد.
پیران نالان به کیخسرو پناه برد و خدمت‌ها و حمایت‌های گذشته‌اش از سیاوش و فرنگیس را یادآور شد. فرنگیس با دیدگانی پرآب و کیخسرو با زبان شفاعت از گیو خواستند تا جان پیران خردمند و راد را ببخشد. کیخسرو چاره‌ای اندیشید تا سوگند گیو نشکند: گیو به جای بریدن سر، گوش پیران را با خنجر سوراخ کرد تا قطره‌ای خون بر زمین ریزد و سوگندش ادای گردد. سپس به خواهش پیران، اسبش را پس داد، اما دو دست او را به بندی چنان استوار بست که پیران سوگند خورد هیچکس جز همسرش گلشهر حق بازکردن آن گره را نداشته باشد. پیران دست‌بسته بر اسب نشست و خوار و شرمسار به سوی توران بازگشت.