سیاوش که به نیت پاک در اندیشه ساختن پیوند آشتی میان دو کشور بود، دبیری پژوهنده را پیش خواند تا نامه‌ای با فرّ و داد به نزد افراسیاب بنویسد؛ نامه‌ای سرشار از نیایش به درگاه یزدان پاک و ستایش خرد و سپاس از مهر شاه. او در نامه از بیماری و بیقراری فرنگیس یاد کرد تا نشان دهد کژاندیشی در میان نیست. اما گرسیوز بدگوهر، نامه را گرفت و با سه اسب تگاور شب و روز تاخت تا زودتر از راستی به بارگاه افراسیاب رسد. وی چون به پیشگاه شاه توران درآمد، زبان به گناه و دروغ گشود و وانمود کرد که سیاوش او را خوار داشته، نامه را نخوانده و در نهان با ایران و چین و روم سپاه گرد آورده تا پادشاهی افراسیاب را نگونسار کند.
با شنیدن این فریب سنگین، خشم افراسیاب شعله‌ور گشت؛ کوس جنگ و سنج و شیپور را برافراشتند و لشکری بیکران به سوی سیاوش به راه افتاد. سیاوش چون از هجوم سپاه توران آگاه شد، با تن لرزان و رخساره زرد به پرده‌سرا درآمد. فرنگیس با دیدن پریشانی همسر، موی کند و رخ بخلید و اشک رخت. در شب چهارم، سیاوش سهمگین‌ترین خواب زندگی خویش را دید: رودی خروشان از یک سو و کوهی از آتش از سوی دیگر، و افراسیاب و پیلان و گرسیوز که آتش را باد می‌زدند تا او در شعله‌ها بسوزد. سیاوش دانست که خورشید عمرش به غروب نزدیک شده است. او فرنگیس را به شکیبایی فراخواند و بشارت داد که او باردار است و فرزندی سرآمد به دنیا خواهد آورد که نامش کیخسرو خواهد بود؛ شهرياری که روزی سوار بر شبرنگ بهزاد، کین پدر را از تورانیان خواهد ستاند و سراسر توران را به لرزه خواهد انداخت.
سیاوش سپس به آخور روان شد، سر شبرنگ بهزاد را در بر گرفت، لگام از سرش برداشت و رازهای نهان را در گوش اسب وفادار زمزمه کرد تا روزی که کیخسرو بیاید و بر او سوار شود. سپس سایر مرکبان را پی کرد و گنجینه‌ها را آتش زد و با هزار سوار ایرانی، بی‌آنکه دست به شمشیر برد یا نیت جنگ داشته باشد، به پیشباز لشکر افراسیاب رفت. سپاه ترکان به فرمان افراسیاب یورش بردند و همراه‌پهلوانان ایرانی را به خاک و خون کشیدند. سیاوش تیرخورده و خسته از اسب فرو افتاد؛ گروی زره دست‌های او را از پشت بست و با خواری کشان‌کشان به نزد شاه آورد.
در این هنگام، پیلسم—برادر جوان پیران—و همچنین فرنگیس با زاری و شیون به پیشگاه افراسیاب دویدند و او را از بریدن سر شاهزاده بی‌گناه و کیفر تند ایران و رستم دستان بیم دادند. اما گرسیوز و گروی زره و دمور، دل شاه را سخت‌تر کردند. افراسیاب دستور داد سیاوش را به بیابانی بی‌آب‌وعلف برند و سرش را بر بالای تشت زرین ببرند تا قطره‌ای از خونش بر زمین نچکد. سیاوش در آخرین لحظات رو به درگاه دادار نمود و خواستار روییدن شاخه‌ای پاک از نژاد خویش برای ستاندن کین شد. گروی زره خنجر آبگون گرسیوز را گرفت و سر مطهر سیاوش را جدا ساخت و خون پاکش را در تشت ریخت. در همان دم، تندبادی تیره و غباری سیاه آسمان را فراگرفت، خورشید پنهان گشت و خروش ناله از جهان برآمد.