چون خورشید تابان چهره نهان ساخت و شامگاه تیره پرده بر گیتی افکند، سیاوش سپاه خویش را از رود پرخروش جیحون گذرانید. اشک کین و درد ناخواسته از دیدگانش می‌بارید، چرا که سرزمین مادری را پس پشت می‌گذاشت. چون به شهر ترمذ رسید، شهری یافت چو بهاران آراسته، پر از رنگ و بوی؛ و سراسر دیار تا به چاچ، همچون عروسی آراسته به طوق و تاج، پذیرای شاهزاده جوان بود. در هر منزلگاهی خوان‌های آراسته و خورش‌های دلپذیر نهاده بودند تا لشکر ایرانیان گام به قچقارباشی نهاد و چندی در آنجا بر جای ماند.
چون خبر ورود سیاوش به گوش پیران ویسه، سپهسالار خردمند توران رسید، او به استقبال شتافت. هزار تن از سرکشان و خویشان گزیده خویش را گرد آورد، چهار پیل سپید بیاراست و بر یکی از آنها تختی از فیروزه و عماریِ زربفت برافراشت. صد اسب گرانمایه با زین‌های زرین و صد ماه‌روی زرین‌کمر به همراه سپاهی همچون چرخ برین، زمین توران را به مهر آراستند. چون سیاوش درفش پیران و غریو پیلان را دید، شتابان فرود آمد و پهلوان تورانی را گرم در آغوش کشید. پیران بر سر و پای سیاوش بوسه داد و از دیدن تندرستی او سپاس خدای بگزارد و گفت: «از این پس افراسیاب چون پدر توست و تمامی تورانیان بندگان فرمانبردار تو خواهند بود.»
نغمه چنگ و رباب در طول راه طنین‌انداز بود و خاک از مشک و زر معطر گشته بود. اما در میان آن همه شادی، گاه گام‌های سیاوش سست می‌شد و اشک درد از دیدگانش می‌چکید؛ چرا که زابلستان، کابلستان و شهر و دیار ایران به یادش می‌آمد و آتش غم در جانش زبانه می‌کشید. پیران درد پنهان سیاوش را دریافت، دندان بر لب گشت و به دلارامی پردازد. او سیاوش را نوید داد که افراسیاب مردی ایزدی، دادگر و خردمند است و تمامی نیرو، خواسته و سواران توران در خدمت او خواهند بود. سیاوش از مهر پیران رام شد و آن دو همچون پدر و پسر به هم پیوستند تا به شهر گنگ، مقر شهریاری توران، رسیدند.
افراسیاب چون خبر آمدن سیاوش را شنید، پیاده از کاخ خویش بیرون آمد. سیاوش شتابان از اسب فرود آمد و پیش دوید. آن دو یکدیگر را سخت در آغوش گرفتند و بوسه‌ها بر چهره هم زدند. افراسیاب خروشان گفت: «از این پس جنگ و شورش پایان یافت؛ میش و پلنگ از یک آبشخور خواهند نوشید و دو کشور به تو آرام خواهند گرفت.» شاه توران کاخی زرین، آراسته به دیبای چینی و تختهای زرین با پایه‌های گاومیشی به سیاوش بخشید و او را مهمان ویژه خویش ساخت. یک هفته به بزم و شادمانی گذشت و افراسیاب چنان دل به سیاوش باخت که بی‌دیدار او خوابش نمی‌برد.
در روزهای بعد، افراسیاب و سیاوش به میدان چوگان رفتند. سیاوش در چوگان‌بازی و گوهرزدن چنان هنری نمود که گوی از چرخ کیوان گذشت و شگفتی گردان توران را برانگیخت. سپس در تیراندازی، کمانی سنگین را که هیچ یک از پهلوانان تورانی توان به زه کردنش را نداشتند، رام ساخت و در یک تاختن، سه تیر بر مرکز هدف نشاند. در شکارگاه نیز سیاوش با یک ضربت شمشیر، گوری را به دو نیمه برابر ساخت، چنان که ترازو نیز تفاوتی میان دو نیمه نمی‌یافت. تورانیان از آن همه فرّ و دلاوری به شگفتی افتادند و افراسیاب بیش از پیش شیفته او گشت.
پس از گذشت یک سال، پیران ویسه نزد سیاوش آمد و راه پیوند پایداری را پیشنهاد کرد. او دختر پاک‌نژاد خویش، جریره را که در زیبایی و پارسایی همتا نداشت، به همسری سیاوش داد. سیاوش جریره را پذیرفت و روزگار به شادی گذراند. اما پیران که والاتر می‌اندیشید، سیاوش را بر آن داشت تا دختر افراسیاب، فرنگیس را که در دانش، خرد و زیبایی برتر از همگان بود، خواستگاری کند. سیاوش با آگاهی از مقدرات آسمانی و با چشمی پر از اشک به این پیوند تن داد.
پیران نزد افراسیاب رفت تا فرنگیس را خواستگاری کند. افراسیاب ابتدا پراندیشه شد و پیشگویی ستاره‌شماران را یادآور شد که پیوند تخمه کیقباد و افراسیاب فرزندی به بار خواهد آورد که توران را زیر و رو کند و کین‌خواهی ستاند. اما پیران شاه را متقاعد کرد که این پیوند مایه آشتی دو دیار و برآمدن شهریاری دادگر خواهد شد. افراسیاب رضایت داد و جهیزیه‌ای بی‌کران از گوهر، یاقوت، جامه‌های زربفت، طبق‌های مشک و زعفران، و منشور فرمانروایی بر سرزمینی گسترده تا مرز چین و دریا به سیاوش بخشید. فرنگیس با شکوهی تمام به کاخ سیاوش آورده شد و یک هفته جشن و سور سراسر دیار را فراگرفت.
شاه افراسیاب به سیاوش اجازه داد تا در قلمرو خویش بگردد و سرزمینی دلخواه برای اقامت برگزیند. سیاوش همراه فرنگیس و پیران به سرزمینی خرم رسید که میان کوه و دریا نهاده شده بود، پر از آب‌های روان و درختهای سرسبز. سیاوش بر آن شد تا شهری شگرف بسازد. اما هنگامی که از اخترشناسان پرسید، آنان بنیاد آن مکان را نامیمون خواندند. سیاوش غمگین شد و اشک بریخت. او پیران را کنار کشید و از رازهای نهان چرخ گردون سخن گفت: «از فرّ ایزدی و راز آسمان آگاهم؛ این شهر و کاخ خرم برپا خواهد شد، اما روزگار من به درازی نخواهد کشید. من بی‌گناه به دست افراسیاب و به تحریک بدخواهان سر بریده خواهم شد و از خون من جهانی به جوش خواهد آمد و جنگی سهمگین میان ایران و توران درخواهد گرفت.» پیران از این پیشگویی اندوهگین شد اما پنداشت که سیاوش از سر تنهایی و یاد وطن چنین می‌گوید.
سیاوش کار ساختن شهر را آغاز کرد و نام آن را «سیاوش‌گرد» نهاد. دیوارهایی به بلندی دو صد رش و پهنای سی و پنج رش از سنگ و گچ و رخام برآورد. در میان آن کاخهای سر‌به‌فلک‌کشیده، باغ‌ها، گلشن‌ها و میدان‌های بی‌نظیر ساخت. بر دیوار ایوانها، نگارگری‌های شگرفی از شاهان و پهلوانان کشید: بر یک سو تندیس کاووس‌شاه، رستم پیلتن، زال و گودرز؛ و بر سوی دیگر تصویر افراسیاب، پیران، گرسیوز و سپاه توران. سیاوش‌گرد به بهشتی بر روی زمین بدل گشت.
چون پیران پس از ادای ماموریت گردآوری باژ از هند و چین بازگشت و سیاوش‌گرد را دید، زانو زد و خدای را سپاس گفت و آن دیار را بهشتی دید که خرد با روان درآمده است. افراسیاب نیز چون گزارش شگفت‌انگیز پیران را از شکوه سیاوش‌گرد شنید، بر فرنگیس و سیاوش آفرین خواند و برادر خود گرسیوز را با هدایای بی‌شمار از گنج و اسب و گوهرهای شاهوار روانه سیاوش‌گرد کرد تا مهر و پشتیبانی کامل توران را به شاهزاده جوان ابلاغ کند.