🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

سهراب

❖
14 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱ - اندیشه در مرگ و سرنوشت
داستان با اندیشه‌ای ژرف و رازآلود بر سرنوشت آدمی آغاز می‌شود؛ آن‌گاه که تندبادی ناگهانی برمی‌خیزد و نارسی پدیدآمده را پیش از شکوفایی بر خاک می‌افکند. آیا این گردش روزگار و جان‌ستاندن، ستمی آشکار است یا دادگریِ پنهان؟ اگر مرگ، قانونِ استوار آفرینش و عینِ داد است، پس این بانگ و شیونِ خاکیان از چیست؟ جانِ آدمی را به فراپشتِ این پرده‌ی راز راهی نیست و هیچ کس را یارای آن نبوده که بر این درِ بسته چیره شود. شاید مرگ، گشودنِ راهی به سرایِ آرامش و والاتر باشد. دمِ واپسین، چون آتشی هولناک برنا و فرتوت نمی‌شناسد و چون مرگ بر اسبِ فنا رکاب کشد، جایِ هیچ درنگی در این سرای سپنجی نیست. پس اگر دل از فروغِ ایمان روشن داری، خاموشی و تسلیم گزین که بنده را بر رازهای پروردگار دسترس نیست، مگر آن‌که جان با اهریمن دمساز شده باشد. در این گیتی تنها باید چنان کوشید که توشه‌ی نیک فرجامِ آدمی گردد. اکنون، با این اندیشه‌ی بیدار، حماسه‌ی پردرد و رزمِ سهراب با پدرش رستم آغاز می‌شود.
#1
اگر تندبادی براید ز کنج
✦
بخاک افگند نارسیده ترنج
#2
ستمکاره خوانیمش ار دادگر
✦
هنرمند دانیمش ار بی‌هنر
#3
اگر مرگ دادست بیداد چیست
✦
ز داد این همه بانگ و فریاد چیست
#4
ازین راز جان تو آگاه نیست
✦
بدین پرده اندر ترا راه نیست
#5
همه تا در آز رفته فراز
✦
به کس بر نشد این در راز باز
#6
برفتن مگر بهتر آیدش جای
✦
چو آرام یابد به دیگر سرای
#7
دم مرگ چون آتش هولناک
✦
ندارد ز برنا و فرتوت باک
#8
درین جای رفتن نه جای درنگ
✦
بر اسپ فنا گر کشد مرگ تنگ
#9
چنان دان که دادست و بیداد نیست
✦
چو داد آمدش جای فریاد نیست
#10
جوانی و پیری به نزدیک مرگ
✦
یکی دان چو اندر بدن نیست برگ
#11
دل از نور ایمان گر آگنده‌ای
✦
ترا خامشی به که تو بنده‌ای
#12
برین کار یزدان ترا راز نیست
✦
اگر جانت با دیو انباز نیست
#13
به گیتی دران کوش چون بگذری
✦
سرانجام نیکی بر خود بری
#14
کنون رزم سهراب رانم نخست
✦
ازان کین که او با پدر چون بجست

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: