🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره اساطیری (پیشدادیان)

پادشاهی نوذر

❖
20 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱۳ - کشته شدن اغریرث به دست افراسیاب و حرکت زال برای کین‌خواهی
چون اغریرث، همان گوهر خردمند و نیک‌خواه توران، از آمل به سوی ری بازآمد، خبر رهاسازی سپاهیان و بزرگان ایران به گوش افراسیاب رسید. افراسیاب که خشم بر عقلش پرده انداخته بود، برادر را پیش خواند و بانگ برآورد که این چه نادانی و تباهی بود که درپیش گرفتی و شهد پیروزی را با تلخی حنظل درآمیختی؟ مگر نه آنکه فرمان داده بودم تا آن اسیران را از دم تیغ بگذرانی؟ پادشاهی و جنگاور برتابنده خرد و مدارا نیست و کین‌جویی هرگز با اندیشه دادگرانه جمع نگردد.

اغریرث، استوار و سرسپردگی‌ناپذیر در برابر شر، پاسخ داد که آدمی را اندکی شرم و پروا باید؛ هرگاه دستت به بدی رسید، از یزدانِ پاک بیم دار و بر بی‌گناهان ستم مکن، چرا که تاج و تخت کیانی روزگاری بس دراز بر سر ستمگران پایداری نکرده و رامِ هیچ کس نخواهد ماند. اما نیکی و خرد بر دل افراسیاب، که سرشار از آتش کینه و سرشت اهریمنی بود، کارگر نیفتاد. سپهبد توران مانند پیلی مست برآشفت، شمشیر کین از نیام برکشید و برادر خردمند خویش را بر خاک افکند و پیکرش را دو نیم ساخت.

چون ناله دادخواهی اغریرث و آگاهی از فرجام دردناکش به پهلوان سپیدموی، زال زر، رسید، دستانِ چاره‌گر فریاد برآورد که این شومیِ برادرکشی، بخت افراسیاب را تیره و تختش را نگونسار خواهد ساخت. پس، نای رویین به صدا درآمد و کوس‌های نبرد بر پشت پیلان بسته شد. زال سپاهی آراست بسان چشم خروس درخشان و زرق‌وبرق‌دار، و گران‌سنگ و پیل‌پیکر سوی پارس حرکت کرد. غبارِ سمِ باره‌ها رخسار ماه و خورشید را پوشاند و از دریا تا دریا مردانِ جنگی صف کشیدند.

چون افراسیاب از جنبش خروشان زال و کین‌خواهی ایرانیان آگاه شد، لشکر گران خویش را به سوی خوارِ ری کشید و صفوف نبرد را افشرد. طلایه‌داران دو سپاه شب و روز درهم آویختند و عرصه گیتی بر مبارزان تنگ آمد، و پهلوانان و نامداران بی‌شماری از دو سو در آغوش خاک و خون خفتند.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: