بخش ۵ - روز دوم نبرد دهستان، شکست ایرانیان و پند نوذر به پسران برای نجات خاندان
#1
برآسود پس لشکر از هر دو روی
✦
برفتند روز دوم جنگجوی
#2
رده برکشیدند ایرانیان
✦
چنان چون بود ساز جنگ کیان
#3
چو افراسیاب آن سپه را بدید
✦
بزد کوس رویین و صف برکشید
#4
چنان شد ز گرد سواران جهان
✦
که خورشید گفتی شد اندر نهان
#5
دهاده برآمد ز هر دو گروه
✦
بیابان نبود ایچ پیدا ز کوه
#6
برانسان سپه بر هم آویختند
✦
چو رود روان خون همی ریختند
#7
به هر سو که قارن شدی رزمخواه
✦
فرو ریختی خون ز گرد سیاه
#8
کجا خاستی گُردْ افراسیاب
✦
همه خون شدی دشت چون رود آب
#9
سرانجام نوذر ز قلب سپاه
✦
بیامد به نزدیک او رزمخواه
#10
چنان نیزه بر نیزه انداختند
✦
سنان یک به دیگر برافراختند
#11
که بر هم نپیچد بران گونه مار
✦
شهان را چنین کی بود کارزار
#12
چنین تا شب تیره آمد به تنگ
✦
برو خیره شد دست پور پشنگ
#13
از ایران سپه بیشتر خسته شد
✦
وزان روی پیکار پیوسته شد
#14
به بیچارگی روی برگاشتند
✦
به هامون برافگنده بگذاشتند
#15
دل نوذر از غم پر از درد بود
✦
که تاجش ز اختر پر از گرد بود
#16
چو از دشت بنشست آوای کوس
✦
بفرمود تا پیش او رفت طوس
#17
بشد طوس و گستهم با او به هم
✦
لبان پر ز باد و روان پر ز غم
#18
بگفت آنک در دل مرا درد چیست
✦
همی گفت چندی و چندی گریست
#19
از اندرز فرخ پدر یاد کرد
✦
پر از خون جگر لب پر از باد سرد
#20
کجا گفته بودش که از ترک و چین
✦
سپاهی بیاید به ایران زمین
#21
ازیشان ترا دل شود دردمند
✦
بسی بر سپاه تو آید گزند
#22
ز گفتار شاه آمد اکنون نشان
✦
فراز آمد آن روز گردنکشان
#23
کس از نامهٔ نامداران نخواند
✦
که چندین سپه کس ز ترکان براند
#24
شما را سوی پارس باید شدن
✦
شبستان بیاوردن و آمدن
#25
وزان جا کشیدن سوی زاوه کوه
✦
بران کوه البرز بردن گروه
#26
ازیدر کنون زی سپاهان روید
✦
وزین لشکر خویش پنهان روید
#27
ز کار شما دل شکسته شوند
✦
برین خستگی نیز خسته شوند
#28
ز تخم فریدون مگر یک دو تن
✦
برد جان ازین بی‌شمار انجمن
#29
ندانم که دیدار باشد جزین
✦
یک امشب بکوشیم دست پسین
#30
شب و روز دارید کارآگهان
✦
بجویید هشیار کار جهان
#31
ازین لشکر ار بد دهند آگهی
✦
شود تیره این فر شاهنشهی
#32
شما دل مدارید بس مستمند
✦
که باید چنین بد ز چرخ بلند
#33
یکی را به جنگ اندر آید زمان
✦
یکی با کلاه مهی شادمان
#34
تن کشته با مرده یکسان شود
✦
تپد یک زمان بازش آسان شود
#35
بدادش مران پندها چون سزید
✦
پس آن دست شاهانه بیرون کشید
#36
گرفت آن دو فرزند را در کنار
✦
فرو ریخت آب از مژه شهریار
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.