🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی خسرو پرویز

❖
29 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱۲ - خبر بندوی از گریختن خسرو به روم، خشم بهرام و به بند کشیدن بندوی
چون سپیده دمید و جهان هورفام گشت، بندویِ دلاور بر بالای بام برآمد و بهرام پور سیاوش را بانگ زد. او آشکار ساخت که خسرو پرویز پیش از رسیدن سپاه، راه روم را پیش گرفته و از چنگال دشمنان گریخته است. بندوی هشداری مدبرانه داد که حتی اگر سپاهیان چون عقاب تیزپرواز بر آسمان برآیند، دیگر به خسرو دست نخواهند یافت. سپس امان خواست تا فرود آید و اخبار شاه را بازگوید، وگرنه آماده بود تا پای جان نبرد کند.

بهرام پور سیاوش چون دریافت که خسرو گریخته، کشتن بندوی را بی‌سود دید و ترجیح داد او را زنده نزد پهلوان سپاه، بهرام چوبین، ببرد. چون خبر گریختن خسرو به گوش بهرام چوبین رسید، آتش خشم در نهادش زبانه کشید و بر بهرام پور سیاوش آشفت که چرا فریب خورده و در انجام فرمان سستی ورزیده است.

سپس بهرام چوبین بندوی را پیش خواند و او را به تندی سرزنش نمود و بدگوهر و فریبکار خواند. اما بندوی بی‌هیچ هراسی سینه سپر کرد و پاسخ داد که خسرو خویوند و شهریار اوست و فدا کردن جان در راه او عین جوانمردی و وفاداری است. بهرام چوبین با دیدن شجاعت و پایمردی بندوی، او را نکشت اما پیش‌گویی تلخی نمود که سرانجام به دست خود خسرو به هلاکت خواهد رسید. آن‌گاه فرمان داد تا بند سنگین بر پاهای بندوی نهند و او را اسیر نگه دارند، و خود با دلی پر از اندیشه و بیم از آینده به خواب رفت.
#1
چوروی زمین گشت خورشید فام
✦
سخن گوی بندوی برشد ببام
#2
ببهرام گفت ای جهاندیده مرد
✦
برانگه که برخاست از دشت گرد
#3
چو خسرو شما را بدید او برفت
✦
سوی روم با لشکر خویش تفت
#4
کنون گر تو پران شوی چون عقاب
✦
وگر برتر آری سر از آفتاب
#5
نبیند کسی شاه را جز بروم
✦
که اکنون کهن شد بران مرز وبوم
#6
کنون گر دهیدم به جان زینهار
✦
بیایم بر پهلوان سوار
#7
بگویم سخن هرچ پرسد زمن
✦
ز کمی و بیشی آن انجمن
#8
وگرنه بپوشم سلیح نبرد
✦
به جنگ اندر آیم بکردار گرد
#9
چو بهرام بشنید زو این سخن
✦
دل مرد برنا شد از غم کهن
#10
به یاران چنین گفت کاکنون چه سود
✦
اگر من برآرم ز بندوی دود
#11
همان به که او را برپهلوان
✦
برم هم برین گونه روشن روان
#12
بگوید بدو هرچ داند ز شاه
✦
اگر سر دهد گر ستاند کلاه
#13
به بندوی گفت ای بد چاره‌جوی
✦
تو این داوریها ببهرام گوی
#14
فرود آمد از بام بندوی شیر
✦
همی‌راند با نامدار دلیر
#15
چوبشنید بهرام کامد سپاه
✦
سوی روم شد خسرو کینه خواه
#16
زپور سیاوش بر آشفت سخت
✦
بدو گفت کای بدرگ شوربخت
#17
نه کار تو بود اینک فرمودمت
✦
همی بی‌هنر خیره بستودمت
#18
جهانجوی بندوی را پیش خواند
✦
همی خشم بهرام با او براند
#19
بدو گفت کای بدتن بدکنش
✦
فریبنده مرد از در سرزنش
#20
سپاه مرا خیره بفریفتی
✦
زبد گوهر خویش نشکیفتی
#21
تو با خسرو شوم گشتی یکی
✦
جهاندیده‌ای کردی از کودکی
#22
کنون آمدی با دلی پر سخن
✦
که من نو کنم روزگار کهن
#23
بدو گفت بندوی کای سرفراز
✦
زمن راستی جوی و تندی مساز
#24
بدان کان شهنشاه خویش منست
✦
بزرگیش ورادیش پیش منست
#25
فداکردمش جان وبایست کرد
✦
تو گر مهتری گرد کژی مگرد
#26
بدو گفت بهرام من زین گناه
✦
که کردی نخواهمت کردن تباه
#27
ولیکن تو هم کشته بر دست اوی
✦
شوی زود و خوانی مرا راست گوی
#28
نهادند بر پای بندوی بند
✦
ببهرام دادش ز بهر گزند
#29
همی‌بود تا خور شد اندر نهفت
✦
بیامد پر اندیشه دل بخفت

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: