✦

دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی شاپور ذوالاکتاف

❖

56 بیت در این گفتار

برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید

دوگانه شعر و نثر روایت منثور داستان (Prose Retelling) ابیات اصیل شاهنامه (Distichs)

بخش ۱۴ - پذیرش باژ روم و واگذاری نصیبین، گشودن شهر نافرمان، مرگ قیصر و بنیاد شهرهای اسیران

برانوش چون پاسخ نامه دید

✦

ز شادی دل پاک‌تن بردمید

بفرمود تا نامداران روم

✦

برفتند صد مرد زان مرز و بوم

درم بار کردند خروار شست

✦

هم از گوهر و جامهٔ بر نشست

ز دینار گنجی ز بهر نثار

✦

فراز آمد از هر سوی سی هزار

همه مهتران نزد شاه آمدند

✦

برهنه سر و بی‌کلاه آمدند

چو دینار پیشش فرو ریختند

✦

بگسترده زر کهن بیختند

ببخشود و شاپور و بنواختشان

✦

به خوبی بر اندازه بنشاختشان

برانوش را گفت کز شهر روم

✦

بیامد بسی مرد بیداد و شوم

به ایران زمین آنچ بد شارستان

✦

کنون گشت یکسر همه خارستان

#10

عوض خواهم آن را که ویران شدست

✦

کنام پلنگان و شیران شدست

#11

برانوش گفتا چه باید بگوی

✦

چو زنهار دادی مه بر تاب روی

#12

چنین داد پاسخ گرانمایه شاه

✦

چو خواهی که یکسر ببخشم گناه

#13

ز دینار رومی به سالی سه بار

✦

همی داد باید هزاران هزار

#14

دگر آنک باشد نصیبین مرا

✦

چو خواهی که کوته شود کین مرا

#15

برانوش گفتا که ایران تراست

✦

نصیبین و دشت دلیران تراست

#16

پذیرفتم این مایه‌ور باژ و ساو

✦

که با کین و خشمت نداریم تاو

#17

نوشتند عهدی ز شاپور شاه

✦

کزان پس نراند ز ایران سپاه

#18

مگر با سزاواری و خرمی

✦

کجا روم را زو نیاید کمی

#19

ازان پس گسی کرد و بنواختشان

✦

سر از نامداران برافراختشان

#20

چو ایشان برفتند لشکر براند

✦

جهان‌آفرین را فراوان بخواند

#21

همی رفت شادان به اصطخر پارس

✦

که اصطخر بد بر زمین فخر پارس

#22

چو اندر نصیبین خبر یافتند

✦

همه جنگ را تیز بشتافتند

#23

که ما را نباید که شاپور شاه

✦

نصیبین بگیرد بیارد سپاه

#24

که دین مسیحا ندارد درست

✦

همش کیش زردشت و زند است و است

#25

چو آید ز ما برنگیرد سخن

✦

نخواهیم استا و دین کهن

#26

زبردست شد مردم زیردست

✦

به کین مرد شهری به زین برنشست

#27

چو آگاهی آمد به شاپور شاه

✦

که اندر نصیبین ندادند راه

#28

ز دین مسیحا برآشفت شاه

✦

سپاهی فرستاد بی‌مر به راه

#29

همی گفت پیغمبری کش جهود

✦

کشد دین او را نشاید ستود

#30

برفتند لشکر به کردار گرد

✦

سواران و شیران روز نبرد

#31

به یک هفته آنجا همی جنگ بود

✦

دران شهر از جنگ بس تنگ بود

#32

بکشتند زیشان فراوان سران

✦

نهادند بر زنده بند گران

#33

همه خواستند آن زمان زینهار

✦

نوشتند نامه بر شهریار

#34

ببخشیدشان نامبردار شاه

✦

بفرمود تا بازگردد سپاه

#35

به هر کشوری نامداری گرفت

✦

همان بر جهان کامگاری گرفت

#36

همی خواندندیش پیروز شاه

✦

همی بود یک چند با تاج و گاه

#37

کنیزک که او را رهانیده بود

✦

بدان کامگاری رسانیده بود

#38

دلفروزو فرخ‌پیش نام کرد

✦

ز خوبان مر او را دلارام کرد

#39

همان باغبان را بسی خواسته

✦

بداد و گسی کردش آراسته

#40

همی بود قیصر به زندان و بند

✦

به زاری و خواری و زخم کمند

#41

به روم اندرون هرچ بودش ز گنج

✦

فراز آوریده ز هر سو به رنج

#42

بیاورد و یکسر به شاپور داد

✦

همی بود یک چند لب پر ز باد

#43

سرانجام در بند و زندان بمرد

✦

کلاه کیی دیگری را سپرد

#44

به رومش فرستاد شاپور شاه

✦

به تابوت وز مشک بر سر کلاه

#45

چنین گفت کاینست فرجام ما

✦

ندانم کجا باشد آرام ما

#46

یکی را همه زفتی و ابلهیست

✦

یکی با خردمندی و فرهیست

#47

برین و بران روز هم بگذرد

✦

خنک آنک گیتی به بد نسپرد

#48

به تخت کیان اندر آورد پای

✦

همی بود چندی جهان کدخدای

#49

وزان پس بر کشور خوزیان

✦

فرستاد بسیار سود و زیان

#50

ز بهر اسیران یکی شهر کرد

✦

جهان را ازان بوم پر بهر کرد

#51

کجا خرم‌آباد بد نام شهر

✦

وزان بوم خرم کرا بود بهر

#52

کسی را که از پیش ببرید دست

✦

بدین مرز بودیش جای نشست

#53

بر و بوم او یکسر او را بدی

✦

سر سال نو خلعتی بستدی

#54

یکی شارستان کرد دیگر به شام

✦

که پیروز شاپور کردش به نام

#55

به اهواز کرد آن سیم شارستان

✦

بدو اندرون کاخ و بیمارستان

#56

کنام اسیرانش کردند نام

✦

اسیر اندرو یافتی خواب و کام

پادشاهی شاپور ذوالاکتاف

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما